The Noble Qur'an Encyclopedia

Lavdërimi i takon Allahut, i Cili i krijoi qiejt e Tokën dhe e bëri errësirën e dritën. Megjithatë, jobesimtarët barazojnë të tjerë me Zotin e tyre.

Është Ai që ju krijoi prej baltës e pastaj caktoi një afat (për ju në këtë botë) dhe një afat tjetër tek Ai (për ringjallje), por ju përsëri dyshoni[56].

Ai është Allahu (i Vetmi që adhurohet me të drejtë) në qiej e në Tokë. Ai i di ato që i fshihni e ato që i shfaqni dhe e di çfarë bëni.

Sa herë që u vjen atyre ndonjë shenjë e Zotit të tyre, ata ia kthejnë shpinën.

Kështu, ata e përgënjeshtruan të vërtetën kur u erdhi atyre, por së shpejti do t'u vijnë lajmet e asaj me të cilën talleshin.

A nuk shohin ata se sa e sa breza para tyre i kemi shkatërruar? Ne u patëm dhënë atyre më shumë pushtet në tokë sesa ju kemi dhënë juve dhe patëm lëshuar mbi ta shira me bollëk e u patëm bërë lumenj që rridhnin pranë tyre, por i shkatërruam ata për shkak të gjynaheve të tyre dhe krijuam pas tyre breza të tjerë.

Edhe sikur të të zbritnim ty një Libër të shkruar në letër e ta preknin me duart e veta, jobesimtarët me siguri do të thoshin: "Kjo s'është gjë tjetër veçse magji e kulluar."

Po ashtu thanë: "Sikur t'i kishte zbritur një melek!" Mirëpo, sikur të zbrisnim ndonjë melek, çështja do të merrte fund dhe nuk do t'u jepej afat (për t'u penduar).

Edhe sikur ta bënim (të dërguarin) melek, do ta bënim burrë dhe do t'ua shkaktonim të njëjtat mëdyshje që u janë shkaktuar.

Në të vërtetë, edhe të dërguar para teje u përqeshën, por ata që përqeshnin i përfshiu dënimi i asaj me të cilën talleshin.

Thuaju: "Udhëtoni nëpër botë dhe shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve."

Thuaj: "Kujt i takon gjithçka që është në qiej e në Tokë?" Thuaj: "Allahut!" Ai ia ka caktuar Vetes mëshirën. Ai, me siguri, do t'ju tubojë në Ditën e Kiametit, për të cilën nuk ka dyshim. Ata që kanë humbur vetveten nuk do të besojnë.

Atij i përket gjithçka që pushon natën e ditën dhe Ai është Gjithëdëgjuesi e i Gjithëdituri.

Thuaj: "Si të marr mbrojtës tjetër përveç Allahut, Krijuesit të qiejve e të Tokës, i Cili ushqen dhe nuk ushqehet?!" Thuaj: "Unë jam urdhëruar të jem i pari që nënshtrohet (ndaj Allahut) dhe të mos jem kurrsesi prej idhujtarëve."

Thuaj: "Unë i druhem dënimit të një Dite të Madhe, nëse nuk i bindem Zotit tim."

Atë që i shpëton atij (dënimi) në atë Ditë, vërtet e ka mëshiruar Allahu. Kjo është fitorja e vërtetë.

Nëse nga Allahu të godet ndonjë fatkeqësi, atëherë nuk do të mund të ta largojë atë askush përveç Tij, e, nëse të dhuron ndonjë mirësi, atëherë Ai është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Ai është Sunduesi i Gjithëfuqishëm sipër robërve të Tij dhe Ai është i Urti e i Gjithëdituri.

Thuaj: "Cila është dëshmia më e madhe?" Përgjigju: "Allahu është Dëshmitar mes meje dhe jush. Mua më është shpallur ky Kuran që përmes tij t'jua tërheq vërejtjen juve dhe kujtdo që i kumtohet. Mos vallë ju dëshmoni se krahas Allahut ka edhe zota të tjerë (të denjë për adhurim)?!" Thuaju: "Unë nuk dëshmoj." Thuaj: "Me të vërtetë, Ai është Zoti i Vetëm i Vërtetë dhe unë jam i pastër nga gjithçka që ju i shoqëroni Atij."

Ata që ua kemi dhënë Librin e njohin atë (Muhamedin) siç i njohin bijtë e tyre. Ata që kanë humbur vetveten nuk do të besojnë.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose i përgënjeshtron ajetet e Tij? Me të vërtetë, zullumqarët nuk do të shpëtojnë.

Kujto Ditën kur do t'i tubojmë të gjithë dhe pastaj do t'u themi atyre që adhuronin të tjerë përveç Allahut: "Ku janë të adhuruarit tuaj për të cilët thoshit se ishin ortakë të Allahut?!"

Pastaj, nuk kishin shfajësim tjetër veçse të thoshin: "Betohemi në Allahun, në Zotin tonë, se ne nuk ishim idhujtarë."

Shiko se si e gënjyen vetveten dhe se si u zhdukën prej tyre ata (zotat e rremë) që i trillonin.

Në mesin e tyre ka të atillë që të dëgjojnë, porse Ne kemi vënë mbulesë në zemrat e tyre që ata të mos e kuptojnë atë (Kuranin) dhe ua kemi shurdhuar veshët. Prandaj, edhe sikur të shihnin çdo shenjë, nuk do t'i besonin. Kur vijnë te ti për të të kundërshtuar, jobesimtarët thonë: "Këto janë vetëm trillime të të parëve."

Ata pengojnë (njerëzit) prej tij (Kuranit) dhe largohen nga ai, por në të vërtetë ata e shkatërrojnë vetëm vetveten, pa e ndier fare.

Sikur t'i shihje ata kur të vihen para Zjarrit e të thonë: "Ah, sikur të ktheheshim (në dynja) e të mos i përgënjeshtronim ajetet e Zotit tonë dhe të bëheshim besimtarë!"

Jo, por atyre u doli në shesh ajo që fshihnin më parë. Edhe nëse do të ktheheshin, sërish do të bënin gjërat që u ishin ndaluar. Ata janë vërtet gënjeshtarë.

Ata thoshin: "Nuk ka tjetër përveç jetës së kësaj bote dhe ne nuk do të ringjallemi."

Sikur t'i shihje kur të dalin para Zotit të tyre! Ai do t'u thotë: "A nuk është kjo (ringjallje) e vërtetë?" Ata do të thonë: "Po, për Zotin tonë." Ai do t'u thotë: "Atëherë, shijoni dënimin për shkak se e mohonit!"

Me të vërtetë, kanë humbur ata që e përgënjeshtrojnë takimin me Allahun. Kur t'u vijë çasti i Kiametit papritmas, ata do të thonë: "Ah, mjerë ne për atë që kemi lënë pas dore!", ndërsa bartin gjynahet e veta mbi supet e tyre! Eh, sa e shëmtuar që është ajo barrë!

Jeta e kësaj bote nuk është gjë tjetër veçse lojë e dëfrim, kurse bota tjetër, pa dyshim, është shumë më e mirë për ata që i frikësohen Allahut. Pra, a nuk po mendoni?

Ne e dimë se të mundon ajo që thonë ata, mirëpo, në të vërtetë, ata nuk të përgënjeshtrojnë ty, por të padrejtët i mohojnë ajetet e Allahut.

Edhe para teje janë përgënjeshtruar shumë të dërguar, por ata kanë bërë durim kundrejt mohimit dhe janë lënduar derisa u erdhi fitorja jonë. Askush nuk mund t'i ndryshojë fjalët e Tij. Ty të kanë ardhur tashmë lajme për të dërguarit.

Nëse të vjen rëndë shmangia e tyre, atëherë përpiqu të gjesh ndonjë tunel në tokë ose ndonjë shkallë për në qiell që t'u sjellësh atyre ndonjë mrekulli! Sikur të donte Allahu, do t'i mblidhte të gjithë në rrugë të drejtë, kështu që mos u bëj nga të paditurit!

Në të vërtetë, të përgjigjen vetëm ata që dëgjojnë, ndërsa të vdekurit Allahu do t'i ngjallë e pastaj tek Ai do të kthehen.

Ata thanë: "Sikur t'i zbriste atij ndonjë mrekulli nga Zoti i tij." Thuaju: "Allahu ka mundësi të zbresë mrekulli, por shumica e tyre nuk e dinë."

Të gjitha gjallesat në tokë dhe të gjithë shpendët që fluturojnë me krahët e vet janë vetëm bashkësi sikurse ju. Ne nuk kemi lënë në Libër[57] asgjë mangët. Pastaj, te Zoti i tyre do të tubohen të gjithë.

Ata që përgënjeshtrojnë ajetet Tona janë të shurdhër e memecë, janë në errësira. Atë që do Allahu e shpie në humbje dhe atë që do e udhëzon në rrugë të drejtë.

Thuaj: "Më thoni. Nëse ju godet dënimi i Allahut ose ju vjen Ora e Kiametit, a do të lutnit (për ndihmë) dikë tjetër përveç Allahut, nëse e thoni të vërtetën?!"

Përkundrazi! Atë do ta lutnit, ndërsa Ai do t'jua largonte atë (sprovë) për të cilën e lutnit, nëse do të donte, dhe ju do t'i harronit ata që ia shoqëronit Atij (në adhurim).

Ne u kemi çuar të dërguar edhe popujve para teje dhe i kemi dënuar me skamje e sëmundje, për t'u bërë të përulur.

Veç sikur të përuleshin kur u erdhi ndëshkimi Ynë! Mirëpo, zemrat e tyre u ngurtësuan dhe shejtani ua hijeshoi atë që bënin.

Kur harruan atë me të cilën këshilloheshin, Ne ua hapëm dyert e çdo gjëje, derisa kur ata u gëzuan për atë që iu dha, ne i dënuam befas e ata u bënë të dëshpëruar.

Kështu u shfaros populli keqbërës. Lavdërimi i takon Allahut, Zotit të botëve!

Thuaj: "Më thoni, nëse Allahu jua merr dëgjimin e shikimin dhe jua vulos zemrat, cili zot përveç Allahut do t'jua kthente ato?!" Shih se si ua shpjegojmë provat e ata sërish shmangen!

Thuaj: "Më thoni: Nëse dënimi i Allahut ju vjen papritmas ose haptazi, a do të shkatërrohet dikush tjetër përveç njerëzve të padrejtë?!"

Ne i dërgojmë të dërguarit vetëm si përgëzues dhe paralajmërues. Prandaj, ata që besojnë dhe bëjnë mirë, as do të kenë frikë, as do të pikëllohen.

Ndërkaq, ata që i përgënjeshtrojnë ajetet Tona, do t'i kapë dënimi për shkak të mosbindjes.

Thuaj: "Nuk po ju them se unë zotëroj thesaret e Allahut, as se e di të fshehtën e as po ju them se jam melek. Unë ndjek vetëm atë që më shpallet." Thuaju: "A janë njësoj i verbri dhe ai që sheh?! A nuk po mendoni?"

Paralajmëroji me këtë (Kuran) ata që i frikësohen tubimit para Zotit të tyre, përveç të Cilit nuk kanë mbrojtës e as ndërmjetës, në mënyrë që të kenë frikë (nga Allahu)!

Mos i përzër ata që i luten Zotit të tyre mëngjes e mbrëmje duke kërkuar kënaqësinë e Tij. Ti nuk do të japësh llogari për ta, as ata nuk do të japin llogari për ty. Nëse i dëbon ata, atëherë do të jesh i padrejtë.

Kështu ne i sprovuam disa nga ata me disa të tjerë, që të thonë: "Vallë, këta i begatoi Allahu nga mesi ynë?!" A nuk është Allahu Ai që i njeh më së miri mirënjohësit?

Kur të vijnë te ti ata që i besojnë ajetet Tona, thuaju: "Paqja qoftë mbi ju! Zoti juaj ia ka caktuar Vetes mëshirën: kushdo nga ju që bën ndonjë të keqe nga padija e pastaj pendohet dhe përmirësohet, do ta gjejë Allahun Falës të Madh e Mëshirëplotë.

Kështu i shpjegojmë Ne hollësisht ajetet, që të bëhet e qartë rruga e keqbërësve.

Thuaj: "Mua më është ndaluar t'i adhuroj ata që i adhuroni në vend të Allahut." Thuaj: "Unë nuk ndjek dëshirat tuaja, se atëherë do të isha i humbur e nuk do të isha nga të udhëzuarit."

Thuaj: "Unë jam në një udhëzim të qartë nga Zoti im, ndërsa ju e përgënjeshtroni atë. Nuk është në dorën time ajo që e kërkoni me ngut. Vendimi i takon vetëm Allahut. Ai e thotë të vërtetën dhe Ai është Gjykuesi më i mirë."

Thuaj: "Sikur të ishte në dorën time ajo që e kërkoni me ngut, do të merrte fund puna midis meje dhe jush. Allahu i di më së miri keqbërësit."

Ai i ka çelësat e së fshehtës, të cilën nuk e di askush përveç Tij. Ai e di çfarë ka në tokë dhe çfarë ka në det. Asnjë gjethe nuk bie pa e ditur Ai, as ndonjë kokërr në brendësinë e tokës, madje nuk ka asgjë të njomë e as të thatë që nuk është në një Libër[58] të qartë.

Është Ai që jua merr shpirtrat natën (duke qenë në gjumë) dhe e di se çfarë keni bërë ditën. Pastaj ju zgjon për të përmbushur afatin e caktuar. Më pas, tek Ai do të ktheheni e mandej Ai do t'ju njoftojë për atë që keni punuar.

Ai është Sunduesi i Gjithëfuqishëm sipër robërve të Tij. Ai ju dërgon rojtarë (melekë). Kur ndonjërit prej jush i vjen vdekja, atij ia marrin shpirtin të dërguarit tanë, duke mos bërë kurrfarë lëshimi.

Pastaj ata do të kthehen tek Allahu, Mbrojtësi i tyre i vërtetë. Vini re! Vetëm Atij i takon gjykimi dhe Ai është llogaritësi më i shpejtë.

Thuaj: "Kush ju shpëton nga errësirat e tokës dhe detit, kur i luteni Atij të përulur e në fshehtësi: "Nëse na shpëton nga kjo, ne do të jemi me të vërtetë mirënjohës?"

Thuaj: "Allahu ju shpëton nga ato dhe nga çdo brengë tjetër, por megjithëkëtë ju adhuroni të tjerë përveç Tij."

Thuaj: "Ai ka mundësi t'ju godasë me ndëshkim prej së larti ose poshtë këmbëve tuaja, ose t'ju ndajë në grupe dhe t'ju bëjë të vuani nga njëri-tjetri. Shih si ua shpjegojmë ajetet, që ata të mund të kuptojnë.

Atë (Kuranin) e përgënjeshtroi populli yt, megjithëqë ai është i vërtetë. Thuaj: "Unë nuk jam mbikëqyrësi juaj."

Çdo lajm ka kohën e vet dhe së shpejti do ta kuptoni.

Kur t'i shohësh ata duke shpërfillur ajetet Tona, largohu prej tyre derisa ta ndërrojnë bisedën! E, nëse djalli të bën të harrosh, sapo të përmendesh, mos rri më me të padrejtët!

Ata që i frikësohen Allahut nuk kanë përgjegjësi për ta, por vetëm t'ua kujtojnë, në mënyrë që të kenë frikë (nga Allahu).

Lëri ata që fenë e tyre e marrin si lojë e argëtim dhe që mashtrohen nga jeta e kësaj bote! Këshillo me Kuran, që të mos humbasin veten për shkak të veprave të veta (të këqija). Ata, përveç Allahut, nuk do të kenë mbrojtës e as ndërmjetës. Edhe nëse ofrojnë çdo lloj shpagimi (për të shpëtuar nga dënimi), nuk do t'u pranohet. Ata do t'i vuajnë pasojat e asaj që kanë punuar. Për ta do të ketë pije të vluar dhe dënim të dhembshëm për shkak se nuk besonin.

Thuaj: "A të lusim në vend të Allahut ata që nuk na bëjnë dobi e as dëm e të sprapsemi (duke u kthyer në mosbesim) pasi na ka udhëzuar Allahu, sikurse ai që është tunduar nga shejtanët e ka mbetur i hutuar në tokë, megjithëqë ai ka shokë që e thërrasin në rrugë të drejtë (duke thënë): "Eja me ne!?!" Thuaj: "Pa dyshim, udhëzimi i Allahut është udhëzimi i vërtetë dhe ne jemi urdhëruar t'i nënshtrohemi Zotit të botëve,

të falim namazin dhe të kemi frikë nga Ai." Është Ai para të Cilit do të tuboheni.

Është Ai që krijoi qiejt dhe Tokën me urtësi. Ditën kur Ai thotë: Bëhu!" Sakaq bëhet. Fjala e Tij është e vërteta dhe i Tiji është sundimi Ditën kur do t'i fryhet Surit[59]. Ai e di të fshehtën e të dukshmen dhe Ai është i Urti dhe i Gjithëdituri.

Kujto kur Ibrahimi i tha babait të vet, Azerit: "Vallë, idhujt po i merr për hyjni?! Unë po e shoh se ti dhe populli yt jeni në një humbje të qartë."

Kështu Ne i treguam Ibrahimit mbretërinë e qiejve dhe Tokës, në mënyrë që të bëhet prej atyre që besojnë bindshëm.

Kur ra nata, ai pa një yll dhe tha: "Ky është Zoti im." Mirëpo, kur perëndoi ylli, tha: "Nuk më pëlqejnë ata që perëndojnë."

Dhe, kur pa Hënën të shfaqej, tha: "Ky është Zoti im." Mirëpo, kur u fsheh, tha: "Nëse Zoti im nuk më udhëzon, unë do të jem nga të humburit."

Kur pa Diellin duke lindur, tha: "Ky është zoti im! Ky qenka më i madh!" Mirëpo, kur perëndoi, tha: "O populli im, unë jam i pastër nga gjithçka që i shoqëroni Allahut (në adhurim).

Vërtet, unë e kam kthyer fytyrën time nga Ai që krijoi qiejt dhe Tokën, duke qenë besimdrejtë dhe nuk jam idhujtar."

Populli i tij u grindën me të. Ai tha: "A po grindeni me mua për Allahun, ndërkohë që Ai më ka udhëzuar? Unë nuk kam frikë nga ajo që ju i shoqëroni Atij, përveç nëse Zoti im do diçka. Zoti im përfshin çdo gjë me dijen e Tij. A nuk po mendoni?!

E si të frikësohem nga ata që ju i adhuroni në vend të Allahut, ndërkohë që ju nuk keni frikë të adhuroni të tjerë përveç Allahut, gjë për të cilën nuk ju ka zbritur asnjë dëshmi. Pra, cili grup meriton të jetë më i sigurt, nëse e dini?!"

Atyre që besojnë dhe nuk e përlyejnë besimin e tyre me padrejtësi (shirk), pikërisht atyre u takon siguria dhe ata janë të udhëzuar.

Kjo është prova jonë të cilën ia dhamë Ibrahimit kundër popullit të vet. Ne ngremë në shkallë të larta atë që duam. Me të vërtetë, Zoti yt është i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Ne ia dhamë atij Ishakun e Jakubin dhe secilin nga ata e udhëzuam. Nuhun e patëm udhëzuar më parë, ndërsa prej pasardhësve të tij udhëzuam Davudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë vepërmirët.

Edhe Zekerijanë, Jahjain, Isain dhe Iljasin. Të gjithë ishin prej të mirëve.

Edhe Ismailin, Eljesain, Junusin dhe Lutin. Të gjithë këta i dalluam mbi tërë njerëzimin.

Edhe disa nga etërit, pasardhësit dhe vëllezërit e tyre i përzgjodhëm dhe i udhëzuam në rrugë të drejtë.

Ky është udhëzimi i Allahut, me të cilin përudh këdo që dëshiron nga robërit e Vet. Mirëpo, nëse adhurojnë të tjerë në vend të Allahut, do t'u asgjësohen veprat që i bëjnë.

Këta janë ata të cilëve ua kemi dhënë Librin, Urtësinë dhe pejgamberinë. Nëse ata i mohojnë këto, atëherë ne do t'ia besojmë ato një populli që nuk do t'i mohojë.

Këta janë ata të cilët i ka udhëzuar Allahu, andaj udhëzimin e këtyre ndiqe! Thuaj: "Unë nuk kërkoj shpërblim për këtë. Kjo është vetëm këshillë për njerëzimin."

Ata nuk e madhëruan Allahun ashtu siç e meriton, kur thanë: "Allahu nuk i ka zbritur asgjë njeriut." Thuaj: "Atëherë, kush e zbriti Librin që e solli Musai si dritë dhe udhërrëfyes për njerëzit?! Ju e keni shpërndarë atë në fletë, disa prej të cilave i shfaqni, kurse shumicën i fshihni, ndonëse tani keni mësuar diçka që as ju, as etërit tuaj nuk e keni ditur më parë?!" Thuaj: "Allahu (e zbriti atë)! Pastaj lëri ata që të dëfrehen me gënjeshtrat e tyre."

Ky është një Libër i bekuar që e kemi zbritur për të vërtetuar atë që ishte më parë dhe për të paralajmëruar qytetin mëmë (Mekën) dhe ata që janë përreth saj. Ata që besojnë në botën tjetër, besojnë edhe në këtë (Kuran) dhe janë të kujdesshëm ndaj namazit të tyre.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose që thotë: "Mua më vjen shpallje", ndonëse asgjë nuk i është shpallur atij, ose që thotë: "Unë do të shpall (diçka) si ajo që ka shpallur Allahu?" Ah, sikur t'i shihje keqbërësit kur janë në agoni të vdekjes, ndërsa melekët i zgjasin duart (duke thënë): "Dorëzoni shpirtrat tuaj! Sot do të ndëshkoheni me dënim poshtërues për shkak se thoshit për Allahun të pavërteta dhe tregoheshit mendjemëdhenj kundrejt ajeteve të Tij."

Tashmë ju keni ardhur te Ne të vetmuar, ashtu si ju krijuam herën e parë dhe keni lënë pas vete gjithçka që ju patëm dhënë. Nuk po shohim të jenë me ju ndërmjetësit tuaj për të cilët thoshit se ishin ortakë të Allahut. Pa dyshim, çdo lidhje mes jush është shkëputur tashmë dhe ka humbur ajo që shpresonit.

Me të vërtetë, Allahu është Ai që bën farën dhe bërthamën të mbijë. Ai e nxjerr të gjallën prej së vdekurës dhe nxjerr të vdekurën prej së gjallës. Pra, ky është Allahu. Atëherë, përse shmangeni?!

Ai bën të shkëlqejë drita e agimit. Ai e bëri natën për pushim, kurse Diellin dhe Hënën për të llogaritur kohën. Ky është përcaktimi i të Gjithëfuqishmit, të Gjithëdijshmit.

Është Ai që bëri yjet për ju, që të orientoheni nëpërmjet tyre në errësirën e tokës dhe detit. Ne ua kemi sqaruar hollësisht shenjat Tona njerëzve që dinë.

Është Ai që ju krijoi prej një njeriu të vetëm, duke ju bërë vendqëndrim e vendstrehim. Ne ua kemi shpjeguar qartë shenjat Tona njerëzve që kuptojnë.

Është Ai që lëshon shiun nga qielli dhe përmes tij nxjerr bimësi të të gjitha llojeve. Prej tyre Ne nxjerrim jeshile, nga të cilat prodhojmë kokrra të dendura në kallinj dhe nga sythi i hurmës vile të varura. Ne nxjerrim edhe kopshte me vreshta rrushi, ullinj e shegë, të ngjashme e jo të ngjashme. Vështroni frytet e tyre kur formohen e piqen! Njëmend, në të gjitha këto ka shenja për njerëzit që besojnë.

Megjithatë, ata i shohin xhinët si ortakë të Allahut, ndonëse Ai i ka krijuar ata. Po ashtu, ata i veshin Allahut djem e vajza, pa pasur dijeni. I patëmeta dhe i Lartësuar është Allahu mbi çdo gjë që i veshin ata.

Ai është Krijuesi i qiejve dhe i Tokës. Si mund të ketë fëmijë kur Ai nuk ka bashkëshorte?! Ai ka krijuar çdo gjë dhe Ai është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Pra, Ky është Allahu, Zoti juaj! S'ka zot që adhurohet me të drejtë përveç Tij. Ai është Krijuesi i çdo gjëje, prandaj vetëm Atë adhurojeni! Ai është Mbikëqyrës i çdo gjëje.

Atë nuk e arrijnë shikimet, ndërsa Ai përfshin të gjitha shikimet. Ai është i Buti dhe i Gjithëdituri.

(Thuaju, o Muhamed): "Juve ju kanë ardhur tashmë prova të qarta nga Zoti juaj. Kush i sheh ato, e ka për vete, e kush bëhet i verbër, i bën dëm vetes. Unë nuk jam rojtar juaji."

Kështu i shtjellojmë Ne ajetet në mënyra të ndryshme, që ata të thonë: "Ti i ke mësuar këto!" dhe që t'ua sqarojmë ato njerëzve që dinë.

Ndiqe atë që të është shpallur nga Zoti yt! Nuk ka zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Shmangu prej idhujtarëve!

Sikur të donte Allahu, ata nuk do t'i shoqëronin Atij asgjë (në adhurim). Ne nuk të kemi bërë ty rojtar të tyre e as që je përgjegjës për ta.

Mos i shani ata që i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht e pa dije! Kështu Ne ua kemi hijeshuar çdo populli veprat e veta, pastaj ata do të kthehen te Zoti i tyre dhe Ai do t'i njoftojë ata lidhur me atë që bënin.

Ata betoheshin fuqishëm në Allahun se, nëse u vjen ndonjë mrekulli, ata me siguri do ta besojnë. Thuaju: "Mrekullitë janë vetëm tek Allahu." E çfarë ju bën ta dini se, kur t'u vijnë ato, ata do të besojnë?

Ne do t'ua largojmë zemrat dhe sytë e tyre (nga e vërteta), ashtu siç nuk e besuan atë herën e parë dhe do t'i lëmë të bredhin verbërisht në humbjen e tyre.

Edhe sikur t'ua zbritnim melekët e t'u flisnin atyre të vdekurit dhe t'i mblidhnim të gjitha gjërat para (syve të) tyre, ata nuk do të besonin, përveç nëse do të donte Allahu. Por, shumica e tyre nuk dinë.

Kështu, çdo pejgamberi Ne i kemi caktuar armiq shejtanët e njerëzve dhe të xhinëve, të cilët i pëshpëritin njëri-tjetrit fjalë të zbukuruara për t'i mashtruar. Sikur të kishte dashur Zoti yt (që të mos e bënin), ata nuk do ta bënin atë; prandaj lëri ata dhe trillimet e tyre.

(Vepruam kështu) në mënyrë që zemrat e atyre që nuk besojnë në botën tjetër të anojnë nga ajo dhe të jenë të kënaqura me të dhe të bëjnë atë që bëjnë.

(Thuaj:) "Vallë, a të kërkoj ndonjë gjykatës tjetër përveç Allahut, kur Ai është i Cili jua ka zbritur Librin e shpjeguar hollësisht?" Ata të cilëve u dhamë Librat[60], e dinë se ai është shpallur nga Zoti yt me të vërtetën, prandaj mos u bëj prej atyre që dyshojnë.

Fjala e Zotit tënd është e përsosur në vërtetësi e drejtësi. Askush nuk mund t'i ndryshojë fjalët e Tij. Ai është Gjithëdëgjuesi dhe i Gjithëdijshmi.

Nëse u bindesh shumicës së atyre që janë në Tokë, do të të shmangin nga rruga e Allahut. Ata ndjekin vetëm hamendjet dhe vetëm gënjejnë.

S'ka dyshim se Zoti yt e di më së miri se kush është larguar nga rruga e Tij dhe i di më së miri të udhëzuarit.

Hani atë (mish) që theret me emrin e Allahut, nëse vërtet besoni në ajetet e Tij.

E përse të mos hani nga ajo që theret me emrin e Allahut, kur Ai jua ka shpjeguar hollësisht atë që është e ndaluar për ju, përveç kur jeni të detyruar? Në të vërtetë, shumë njerëz i çojnë të tjerët në humbje me dëshirat e tyre, pa kurrfarë dijeje. Zoti yt i njeh më së miri ata që i kalojnë kufijtë.

Shmanguni nga gjynahet e hapura dhe të fshehta, se, vërtet, ata që bëjnë gjynahe, do të shpërblehen për atë që vepruan.

Mos hani nga ajo që nuk është therur me emrin e Allahut, sepse kjo është mosbindje e rëndë. Njëmend shejtanët cytin miqtë e tyre (nga njerëzit) që të grinden me ju. E, nëse do t'u bindeshit atyre, me të vërtetë do të bëheshit idhujtarë.

A është njësoj ai që ishte i vdekur e Ne e ngjallëm e i dhamë dritë me të cilën ecën mes njerëzve me atë që është në errësirë e nuk mund të dalë prej saj?! Kështu u janë hijeshuar jobesimtarëve punët që bëjnë.

Kështu Ne kemi bërë në çdo qytet udhëheqës keqbërës që të ngrenë kurthe atje, porse, në të vërtetë, ata ngrenë kurthe vetëm kundër vetvetes, ndonëse nuk e ndiejnë.

E kur atyre u vjen ndonjë shenjë, thonë: "Ne nuk do të besojmë derisa të na jepet ajo që u është dhënë të dërguarve të Allahut." Allahu e di më së miri kujt t'ia japë shpalljen e Tij. Ata që bënin keq do t'i godasë një poshtërim nga Allahu dhe një dënim i ashpër për shkak të kurtheve që ngrinin.

Atë që Allahu dëshiron ta udhëzojë, ia hap gjoksin për (të pranuar) Islamin, ndërsa atë që dëshiron ta humbasë, ia ngushton e ia rëndon gjoksin, sikur të ngjitej në qiell. Pra, kështu i dënon Allahu ata që nuk besojnë.

Kjo është rruga e drejtë e Zotit tënd. Ne i kemi shpjeguar hollësisht ajetet për njerëzit që marrin mësim.

Për ta është Shtëpia e Paqes te Zoti i tyre dhe Ai është Mbrojtësi i tyre, (si shpërblim) për veprat që bënin.

Ditën kur Allahu do t'i tubojë të gjithë, do të thotë: "Oj shoqëri e xhinëve! Ju keni mashtruar shumë njerëz." Ndërkaq, miqtë e tyre nga mesi i njerëzve do të thonë: "Zoti ynë! Ne përfituam nga njëri-tjetri dhe e arritëm afatin që na e ke caktuar." Allahu do të thotë: "Zjarri është vendbanimi juaj, ku do të qëndroni përgjithmonë, përveç aq sa dëshiron Allahu. Me të vërtetë, Zoti yt është i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Kështu Ne u japim pushtet disa zullumqarëve ndaj të tjerëve për shkak të veprave që bëjnë.

O shoqëria e xhinëve dhe njerëzve, a nuk ju erdhën të dërguar nga mesi juaj për t'jua treguar ajetet e Mia dhe për t'ju paralajmëruar për takimin e kësaj dite? Ata do të thonë: "Ne dëshmojmë kundër vetvetes." Ata i mashtroi jeta e kësaj bote, kështu që ata do të dëshmojnë kundër vetes se ishin jobesimtarë.

Kjo është kështu, sepse Zoti yt nuk shkatërron asnjë vend për shkak të padrejtësive të bëra, pa i paralajmëruar banorët e tij.

Secili do të ketë shkallën sipas veprave që ka bërë, sepse Zoti yt nuk është i shkujdesur ndaj asaj që bëjnë ata.

Zoti yt është i Panevoji, Zotëruesi i mëshirës. Nëse do, Ai mund t'ju zhdukë dhe të sjellë pas jush kë të dojë, ashtu siç ju krijoi nga pasardhësit e popujve të tjerë.

Vërtet, ajo që ju është premtuar do të vijë patjetër e ju nuk do të mund t'i shpëtoni asaj.

Thuaj: "O populli im! Vazhdoni ju të bëni atë që jeni duke bërë, e unë po e bëj timen. Së shpejti do ta merrni vesh se kujt do t'i takojë fundi i mirë. Me të vërtetë, keqbërësit nuk do të gjejnë shpëtim."

Ata kanë caktuar për Allahun një pjesë nga drithi dhe kafshët shtëpiake që Ai i krijoi, duke thënë: "Kjo është për Allahun", - siç pandehin ata, - "ndërsa kjo është për idhujt tanë." Mirëpo pjesa e caktuar për idhujt e tyre nuk arrin tek Allahu, kurse ajo që është caktuar për Allahun arrin tek idhujt e tyre. Sa i shëmtuar që është gjykimi i tyre!

Po kështu, shumë idhujtarëve bashkëpunëtorët e tyre ua hijeshuan vrasjen e fëmijëve të tyre për t'i shkatërruar dhe për t'ua ngatërruar fenë. Po të kishte dashur Allahu, ata nuk do ta kishin bërë këtë. Prandaj, lërini ata dhe trillimet e tyre.

Ata thonë: "Këto bagëti dhe të korra janë të ndaluara, nuk mund t'i hajë askush, përveç atyre që dëshirojmë ne", - siç pohojnë ata. Disa bagëtive u ndalohet kurrizi[61] dhe disa bagëti i therin pa e përmendur emrin e Allahut, duke sajuar gënjeshtra për Të. Ai do t'i ndëshkojë ata për trillimet e tyre.

Ata thonë gjithashtu: "Ajo që gjendet në barqet e këtyre bagëtive është vetëm për meshkujt tanë, ndërkohë që është e ndaluar për femrat tona. Mirëpo, nëse lind e ngordhur, të gjithë do të kenë pjesë në të. Ai do t'i ndëshkojë ata për sajimet e tyre. Ai është vërtet i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Me të vërtetë të humbur janë ata që vranë fëmijët e tyre nga mendjelehtësia e padija dhe e bënë të ndaluar atë që ua ka dhënë Allahu, duke trilluar gënjeshtra për Allahun. Njëmend, ata kanë humbur rrugën dhe nuk janë të udhëzuar.

Është Ai që ka krijuar kopshte të ulëta e të larta, hurma dhe bimë me shije të llojllojshme, ullinj dhe shegë, të ngjashme e të ndryshme! Hani nga frutat e tyre kur të japin fruta dhe jepeni detyrimin për to ditën e vjeljes së tyre. Por, mos shpërdoroni, sepse vërtet Allahu nuk i do shpërdoruesit!

Ai krijoi disa bagëti për ngarkim e disa jo për ngarkim. Hani nga ajo që ju ka dhënë Allahu dhe mos ndiqni gjurmët e shejtanit, sepse ai është armik i hapur juaji.

Ai krijoi tetë lloje bagëtish (në çifte): një çift nga delet dhe një çift nga dhitë. Thuaju: "A i ka ndaluar Allahu dy meshkujt apo dy femrat, apo atë që mbajnë në barqe dy femrat? Pra, më tregoni në bazë të diturisë, nëse e thoni të vërtetën!"

Po ashtu një çift nga devetë dhe një çift nga lopët. Thuaju: "A i ka ndaluar Allahu dy meshkujt a dy femrat, apo atë që mbajnë në barqe dy femrat? Apo, mos vallë, ishit të pranishëm kur Allahu ju porositi për këtë?" E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun për t'i çuar njerëzit në humbje nga padija?! Me të vërtetë, Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë keqbërësit.

Thuaj: "Unë nuk gjej në atë që më është shpallur asgjë të ndaluar për të ngrënë, përveç ngordhësirës, gjakut të rrjedhshëm, mishit të derrit, – të cilat janë të papastra, – dhe kurbanit që theret në emër të dikujt tjetër përveç Allahut. Mirëpo, nëse ndokush detyrohet të hajë diçka prej tyre, pa dashur të mëkatojë dhe pa i kaluar kufijtë, atëherë Zoti yt është Falës i Madh e Mëshirues.

Ne ua ndaluam hebrenjve të gjitha kafshët njëthundrake, ndërsa nga lopët dhe delet ua ndaluam dhjamin e tyre, përveç dhjamit të shpinës ose të zorrëve ose atij të përzier me eshtra. Kështu i dënuam ata për shkeljen e tyre, e Ne gjithnjë themi të vërtetën.

E, nëse ata të quajnë gënjeshtar (o Muhamed), atëherë thuaju: "Zoti juaj është zotërues i mëshirës së gjerë, por ndëshkimi i Tij ndaj keqbërësve nuk mund të zmbrapset."

Ata që i bëjnë shok Allahut, do të thonë: "Sikur të kishte dashur Allahu, as ne e as baballarët tanë nuk do t'i bënim shok Atij dhe nuk do të ndalonim asgjë. Kështu e përgënjeshtruan të vërtetën edhe ata që ishin para tyre derisa e shijuan dënimin Tonë. Thuaju: "A keni ndonjë dëshmi që mund të na paraqitni? Ju ndiqni vetëm hamendjen dhe jeni vetëm gënjeshtarë."

Thuaj: "Vetëm Allahu ka dëshminë e prerë. Po të donte Ai, do t'ju udhëzonte të gjithë në rrugën e drejtë."

Thuaju: "Sillni dëshmitarët tuaj që dëshmojnë se Allahu i ka ndaluar këto." Nëse ata dëshmojnë, ti mos dëshmo me ta dhe mos ndiq dëshirat e atyre që përgënjeshtrojnë ajetet Tona, që nuk besojnë botën tjetër dhe që barazojnë të tjerë me Zotin e tyre.

Thuaj (o Muhamed): "Ejani t'ju lexoj çfarë ju ka ndaluar Zoti juaj: mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim) dhe nderoni prindërit tuaj! Mos i vritni fëmijët tuaj nga frika e varfërisë, sepse Ne ju furnizojmë ju dhe ata. Mos iu afroni punëve të turpshme, qoftë haptazi, qoftë fshehurazi. Mos vritni askënd që e ka ndaluar Allahu të vritet, përveçse me të drejtë. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, që të kuptoni.

Dhe mos iu afroni pasurisë së jetimit, përveçse në mënyrën më të mirë, derisa ai të arrijë pjekurinë. Kryeni matjen dhe peshimin me drejtësi. Ne nuk ngarkojmë askënd përtej mundësisë së tij. Kur flisni, thoni të vërtetën, edhe nëse bëhet fjalë për ndonjë të afërm. Dhe përmbushni besëlidhjen e Allahut. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, në mënyrë që të kujtoheni.

Kjo është rruga Ime e drejtë; pra, ndiqeni atë dhe mos ndiqni rrugë të tjera e t'ju shmangin nga rruga e Tij. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, që të ruheni."

Musait i dhamë Librin, si plotësim të dhuntisë ndaj atij që vepron mirë, si shpjegim për çdo gjë dhe si udhërrëfyes e mëshirë, në mënyrë që ata të besonin takimin me Zotin e tyre.

Ky është një libër i bekuar që Ne e kemi shpallur, andaj ndiqeni atë dhe druani kundërshtimit, që të mëshiroheni.

(E shpallëm Kuranin) që të mos thoni: "Shkrimet e shenjta u janë shpallur vetëm dy bashkësive para nesh (hebrenjve dhe të krishterëve), ndërsa ne nuk dinim çfarë mësonin ata."

Ose që të mos thoni: "Sikur të na ishin shpallur neve Shkrimet, ne do të ishim më të udhëzuar se ata." Tashmë ju ka ardhur nga Zoti juaj dëshmi e qartë dhe udhëzim e mëshirë. Kush është më mizor se ai që i përgënjeshtron ajetet e Allahut dhe ua kthen shpinën atyre?! Ne do t'i ndëshkojmë me dënim të rëndë ata që shmangen nga ajetet Tona, për shkak se kthenin shpinën.

Vallë, a mos janë duke pritur ata që t'u venë melekët ose t'u vete Zoti yt ose të venë disa shenja të Zotit tënd? Ditën kur të vijnë disa shenja të Zotit tënd, askujt nuk do t'i bëjë dobi besimi i tij, nëse nuk ka besuar më parë ose nuk ka bërë ndonjë të mirë me besimin e tij. Thuaj: "Pritni, se edhe ne po presim!"

Në të vërtetë, ti s'ke të bësh asgjë me ata që bënë përçarje në fenë e tyre dhe u shndërruan në sekte. Tek Allahu është çështja e tyre, pastaj Ai do t'i njoftojë ata për atë që bënin.

Kush bën një vepër të mirë, do të shpërblehet dhjetëfish, por kush bën një vepër të keqe, do të ndëshkohet vetëm sipas saj dhe atyre nuk do t'u bëhet padrejtësi.

Thuaj (o Muhamed): "Vërtet, Zoti im më përudhi në rrugën e drejtë, në fenë e vërtetë, në besimin e pastër të Ibrahimit, i cili nuk ishte idhujtar."

Thuaj: "Vërtet, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, të gjitha janë për Allahun, Zotin e botëve.

Ai nuk ka ortak. Kështu jam urdhëruar dhe unë jam i pari që i nënshtrohem Atij."

Thuaj: "A të kërkoj tjetër zot përveç Allahut, kur Ai është Zot i gjithçkaje?" Çdokush do të llogaritet vetëm për punën e vet dhe askush nuk do të bartë barrën e tjetrit. Pastaj kthimi juaj është te Zoti juaj dhe Ai do t'ju tregojë për atë me të cilën kundërshtoheshit.

Është Ai që ju bëri pasardhës (të njëri-tjetrit) në tokë dhe ngriti në shkallë disa nga ju mbi të tjerët, për t'ju provuar në atë që ju ka dhënë. Me të vërtetë, Zoti yt është i shpejtë në ndëshkim dhe është Falës i Madh e Mëshirëplotë.