The Noble Qur'an Encyclopedia

Alif, laam, miim.[1]

Ruumiyaŋkooɓe ɓeen poolaama,

ka ɓuri ɓadaade e lesdi ndin, kamɓe kadi ɓaawo ɓe poola, ɓe fooloyooɓe,

e ndeer duuɓi seeɗaaji. Ko Alla woodani fiyaaku (poolal ngal) ado e ɓaawo (maggal). Nden ñalaande, gooŋɗinɓe ɓen mbeltota.

ballal Alla ngal. Homo walla mo O muuyi. Ko Kaŋko woni pooloowo, jurmotooɗo.

[Ɗuum] ko fodoore Alla. Alla luutndotaako fodoore makko nden. Kono ko ɓuri ɗuuɗude e yimɓe ɓen ɓe nganndaa.

Heɓe nganndi ko feeñi e nguurndam aduna, kono kamɓe e fii La'akara on, ko ɓe welsindiiɓe.

E ɓee miijitaaki fii ko'e-maɓɓe? Alla tagiraali kammuuji ɗin e lesdi ndin e ko woni hakkunde ɗin ɗiɗi, si wonaa goonga e lajal innaangal. Nganndee ko ɗuuɗi e yimɓe ɓeen, ko yedduɓe kawroygol e Joomi maɓɓe.

E ɓee njillaani ka leydi ɓe taskoo ko honno battane ɓeen adinooɓe ɓe mbi'noo? Ɓeen ngonno ɓurɓe ɓe doole ɓe remi e leydi ndin ɓe nguuri e mayri ɓuri ko ɓee nguuri e mayri kon. Nulaaɓe maɓɓe ɓen addani ɓe ɓanngannduyeeji. Alla wonaani tooñoowo ɓe, kono non ko ko'e maɓɓe ɓe ngonno e tooñude.

Refti ko wonunoo battane bonnuɓe ɓen, ko bonan'nde fii ɓe njeddii Aayeeje Alla ɗen, ɓe laatii e jalkitgol ɗe.

Ko Alla fuɗɗi tagoore nde; refti o rutta nde; refti ko ka makko rutteteɗon.

Ñande Darnga ngal darii, bonɓe ɓen taƴoto.

Woodantaaɓe e kafidiiɗi maɓɓe ɗin tefooji, ɓe ngoniino yedduɓe kafiduɓe ɓe.

Ñande Darnga ngal darii,nden ñande ɓe ceertoyat.

Si ko ɓen gooŋɗimɓe ɓe ngolli golle moƴƴe, ɓen ɗon ngonoyat e beeli (Aljanna) heɓe caɗnee(mbeltine).

Si tawii non ko ɓen yedduɓe ɓe njeddi aayeeje amen ɗen e kawrugol ngol e La'akara, ɓen ɗon ko tawnoyteeɓe e lepte ɗen.

Cubbunhinanee Alla, tuma kiiroton e tuma mbeetoton.

Ko Kaŋko jettooje ngoodani ka kammuuji e ka leydi, e kiikiiɗe e saaga ñalloton.

Homo yaltina ko wuuri e nder ko maayi, o yaltina kadi ko maayi e ndeer ko wuuri. Homo wuurnita leydi ndin ɓaawo ndi yoorde. Ko wano non yatainirte- ɗon (e genaale mon).

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: won'de O tagii on immorde e mbum-mbuldi, refti jaka ko on ɓanndiŋke sa'akotooɓe [e leydi ndin].

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin : won'de O tagiranii on e woŋkiiji mon ɗin, resondirɓe, fii yo on ndeeƴ e maɓɓe, O waɗi hakkunde mon giggol e yumeende. Wonii e ɗuum, Ma'andeeji wonan'de yimɓe miijitotooɓe.

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: tagugol kammuuji ɗin e leydi ndin, e luutondirgol ɗemɗe mon e mbaadiiji mon. Wonii e ɗuum, Ma'andeeji anduɓe ɓeen.

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: ɗoyngol mon ngol jemma e ñalawma, e ɗaɓɓugol mon ɓural makko. Wonii e ɗum, Ma'andeeji wonan'de yimɓe nanooɓe.

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: Homo hollira on maje ɗeen kulol e tama'u (toɓo), Homo jippinira ka kammu ndiyam, O wuurnitira ɗam leydi ndin ɓaawo ndi yo'orude. Wonii e ɗum, Ma'andeeji, wonan'de yimɓe haqqilooɓe.

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: nde kammu ngun e leydi ndin daroto e yamiroore makko. Refti si O noddii on noddaandu ka leydi, e jaka onon hoɗon yalta (e genaale mon).

Hino ɗum woodani (Laamu, e takgoll e toppitagol) ɓeen wonɓe ka kammuuji e ka lesdi: kala maɓɓe ko ɗoftiiɓe mo.

Ko Kaŋko woni puɗɗuɗo tagoore, refti O ruttita nde; ko ɗuum ɓuri newanaande mo. Homo woodani sifa ɓurɗo toowude ka kammuuji e ka leydi. Ko Kaŋko woni on poolɗo, Ñeeñɗo on.

O piyanii on yeru immorde e ko'e-mon: hara no woodani on e ɓen ɓe njeyruɗon ñaame mon, immorde e kafidal e kon ko min arsiki on, hara hoɗon pota e ɗuum, hoɗon kulira ɓe wano kulirton ko'e-mon? Ko woni nii Min pensitirta Aayeeje ɗen, wonan'de yimɓe haqqilooɓe.

Si ko woni, tooñɓe ɓen njokkirii beleeɗe maɓɓe ɗen ko aldaa e ganndal. Ko hommbo feewnata mo Alla majjini? Alanaa ɓe wallooɓe.

Feewtinir yeeso maa ngon e diina kan ñiiɓugol [e mun]. [Ɗuum] ko tagoore Alla ngu O tagiri yimɓe ɓen e mum - waɗtitugol alaa e tagoore Alla nde -. Ko ɗuum woni diina focciika kan; kono ɓurɓe ɗuuɗude e yimɓe ɓen nganndaa.

Hara ko on ruttotooɓe e makko; kulon Mo, ñinnon juulde nden, wota on njeye e sirkooɓe ɓen.

(wano) ɓeya senndunooɓe diina mum kan, ɓe woni pecce-pecce, kala fedde no weltora ko woni ka mum kon.

Si saɗteende memii yimɓe ɓeen, ɓe noddira Joomi maɓɓe ko ɓe ruttitiiɓe e makko; refti si o meeɗinii ɓe yumeende immorde e makko, e jaka fedde goo e maɓɓe no kafida e Joomi mun,

Yoɓe yeddu ko min ngokki ɓe kon. "Awa dakmitee, arma nganndon".

Kaa Min njippin e maɓɓe hujja (Deftere), hara honde yeewta fii ko ɓe cirkatnoo kon?

Si Min meeɗinirii yimɓe ɓen neema, ɓe weltoroo mo. Si bone memirii ɓe sabu ko juuɗe maɓɓe ɗen ardiniri kon, e jaka heɓe taƴoo.

E ɓe nkiaani won'de Alla no yaacnana arsike on mo o muuyani, O ɓillina? Wonii e ɗuum, Ma'andeeji wonan'de yimɓe gooŋɗinooɓe.

Jonnu jom-ɓadiido o hakke makko on, e ɓilliiɓe e ɓii-laawol. Ɗuum ɓuri moƴƴude wonan'de ɓeen faalaaɓe yarluyee Alla on; ko ɓeen ngoni maloyteeɓe ɓen.

Kala ko njonnuɗon e riba, fii on ɓeydor e jawɗe yimɓe ɓen, ɗuum ɓeydotaako ka Alla, kala non ko ngokkuɗon e Jakka, mo faandoriɗon welayee Alla, ɓen ɗon, ko sowanoyteeɓe [njoɓdi] ɓeen.

Ko Alla woni takɗo on, refti o arsiki on, refti o wara on, refti o wuurnita on. Hara no e kafidaaɗi mon ɗin waɗayɗi goɗɗum e ɗum? Senayeewoo-dani Mo! O toowii e kon ko ɓe cirkata.

Bone on feeñiri ka njoorndi e ka maaje, sabu ko juuɗe yimɓe ɓen faggitii kon; fii yo O meeɗin ɓe yoga e ko ɓe ngolli; mbelajo'o, ɓe nduttoto.

Maaku: "Yiilee ka leydi, ndaaron ko honno battane adinooɓe ɓen wa'anoo. Tawno ko ɓuri ɗuuɗude e maɓɓe ko sirkooɓe".

Feewtinir ye'eso maa ngon e diina po'occiiɗa kan, ado ñalaande arde immorde ka Alla nde ruttetaake. Nde ñalnde, ɓe seeday:

Kala jedduɗo, haray geddi makko ɗin no fawii mo. Kala non golluɗo moƴƴere, haray ko ko'e-maɓɓe ɓe kebilani (Aljanna),

fii yo O yoɓ ɓeen gooŋɗinɓe ɓe ngolli moƴƴuɗi, e ɓural makko ngal. Kaŋko On, O yiɗaa he'eferɓe ɓen.

Hino jeyaa e Ma'andeeji makko ɗin: Wurtugol Mo keneeli ɗin wewlinooji, e fii yo O meeɗin on e yurmeende makko nden, e no laaɗe ɗen dogira e yamiroore makko, e fii yo o ɗaɓɓu e ɓural makko. Mbelajo'o, on njettat[Mo].

Gooŋɗii Min nulii ado maaɗa Nulaaɓe haa e yimɓe maɓɓe ɓen, ɓe addani ɓe ɓanngannduyeeji. Min njottii e ɓen bonnuɓe; tawi no jojji e Amen paabagol gooŋɗiiɓe ɓen.

Ko Alla woni nuloowo keneeɗi ɗin, ɗi cogga duule ɗen; O saakitira ɗuum ka weeyo no o yiɗiri; O waɗta ɗuum taƴe-taƴe. A yi'ay toɓo ngon no yalta hakkude mun. Si O heewtinii ngo e on mo o muuyi e jeyaaɓe makko ɓen, e jaka kamɓe heɓe weltoo.

Gooŋɗii ɓe laatinoke ado (toɓo) ngon jippineede e maɓɓe, ko taƴinooɓe.

Ndaarii e battane yurmeende Alla nden, no o wuurnitorta leydi ɓaawo ndi yoorude. Pellet, waɗoowo ɗuum On, ko guurnitoowo maayɓe ɓen, Kaŋko Ko O kattanɗo kala hu'unde.

[Hay] si Min nulii henndu, ɓe yi'i [gese maɓɓe] ɗen no soyɗi, ɓe njokkay ɓaawo ɗuum, heɓe njedda.

Pellet, an a nanintaa maayɓe ɓen, a nanintaa fa'aɗuɓe ɓeen kadi noddaandu ndun, si ɓe nduŋtiima ɓe huccinii ɓabbe (maɓɓe).

A wonaani pewnoowo wumɓe ɓen e majjere maɓɓe. A nanintaa si wonaa ɓeen gooŋɗimɓe Aayeeje Amen ɗen, hara ko ɓe jebbiliiɓe.

Ko Alla woni takɗo on e lo'ere, refti O waɗi ɓaawo lo'ere nde semmbe, refti o waɗi ɓaawo cemmbe ɗen lo'ere e puri(dandanndi). Homo taga ko O muuyi, Ko Kaŋko woni gannduɗo, kattanɗo.

Ñande Darngal nal darotoo, bonɓe ɓen ngooɗndat ɓe ñiiɓaani si wonaa saanga. Ko wano nii ɓe wonanoo ferliseede (e goonga).

Okkaaɓe ganndal e gooŋɗinal ɓeen mbi'a: "Gooŋɗii on ñiiɓii e ko Alla winndi kon, haa ñande ummital. Ko ndee woni ñalaande ummital, kono onon on nganndaano".

Nden ñande, ngantooji ɗin nafoytaa tooñuɓe ɓeen, wonaa kamɓe woni ko ɗaɓɓiretee welayee [Alla].

Gooŋɗii Min piyanii yimɓe ɓen e nde Alquraanaa- re, kala misal. Pellet, si a addanii ɓe Aaya, ɓen yedduɓe mbi'at: "On ngonaani, si wonaa meerenteeɓe".

Ko wano nii Alla notira e ɓerɗe ɓe ɓe nganndaa.

Muñño, pellet, fodoore Alla nden, ko goonga. Wota ɓe njananaaka ɓe koyfine.