The Noble Qur'an Encyclopedia

Alif-Laam-Ra (su Allah i mataw kanu ma'na nin), nya su kitab-initulun nami sa leka (Muhammad) ka endu nengka makapalyu su manga taw ebpun sa kalibutengan ebpawang sa malinawag sa kahanda nu Kadenan nilan, ebpawang sa lalan a matidtu-lalan nu mapulu a pebpugin (agama nu Allah).

Su Allah na lekanin su nganin a nadalem ku manga langit endu su nadalem ku lupa, endu duwan-duwan nin kanu manga kafir ebpun i mapasang a kasiksan (sa gay a mawli).

So silan antu a manga taw a inilabi nilan su uyag-uyag sa dunya kumin sa kauyag sa akhirat, endu pebpelenen nilan su agama nu Allah, endu ya nilan kyugan na aden madtila nu agama, silan a manga taw na natading silan sa mawatan.

Endu dala sinugu nami kanu manga sinugu ya tabiya na basa nu taw nin ka endu nin makapayag kanilan (su kadtalu nu Allah) na tadingen nu Allah su magkahanda nin, endu tutulunin i magkahanda nin, endu sekanin i mapulu a mataw mapambetad kanu endadayt.

Endu saben-sabenal na sinugu nami si Musa kanu manga ayatan nami sa palyu ka su taw nengka ebpun kanu kalibutengan sa lu sa sigay, endu patadem ka silan kanu manga gay nu Allah, (gay a kinalimu endu kinasiksa kanu nangawna) na saben-sabenal na lu ba su manga tanda sya kanu manga matigkel endu balasukur.

Endu labit ka su kinadtalu nu Musa kanu taw nin sa tademi nu su limu nu Allah nanget sa lekanu, sa linepas kanu nin kanu manga kadakel u Fir’awn, sa pinakapasangan kanu nin sa mawag a benal a siksa, endu pedsumbalin nilan i manga wata nu a mama, ya bu baguyagen na manga babay nu, endu entuba a gatala nu na tyuba atawa batalu ebpun kanu Kadenan nu a masla.

Endu pinakatawan nu Kadenan nu amayka edsukur kanu sa limu ku na umanan ku sa lekanu, endu amayka egkafiran nu su limu ku na saben-sabenal kanu siksa ku na mapasang a benal.

Endu pidtalu nu Musa: amayka pegkafir kanu sekanu endu su nadalem kanu lupa langun, na saben-sabenal su Allah i kawasa a pebpugin.

Ngintu dala makawma sa lekanu su tudtulan nu nangawna sa lekanu a taw nu Nuh endu taw nu Aad endu su taw nu Thamud? Endu su nakatundug kanilan a dala mataw kanilan ya tabiya na su Allah, sa nakawma kanilan i manga sinugu kanilan sa manga mapayag i tanda nilan, na uman isa kanilan a nauman na inebutin i lima nin, endu pidtalu nilan i sinangka nami i suguwan sa lekanu, endu sekami na bagalang-alang kami sa enggatan nu anan ka penduwa-duwa kami.

Ya pidtalu nu manga sinugu: da kanduwa-duwa sa Allah, ka sekanin i minumbal sa manga langit endu lupa, bagenggaten kanu nin, ka endu nin ma-ampun su ped kanu dusa nu, endu binetadan kanu nin sa ajal (ukulan) a napasad, ya nilan pidtalu: da sa lekanu ya tabiya na manusya a pagidsan nami, ya nu kyug na kasapalan kami nu kanu pedsimban nu manga kalukesan nami, pambwat kanu sa tindeg a mapayag.

Ya pidtalu nu manga sinugu: da sa lekami ya tabiya na manusya a pagidsan nu bun, ugayd na su Allah i malimu kanu manga kahanda nin kanu manga ulipenin, endu dala sa lekami i pambwatan nami sekanu sa tindeg a mapayag, ya tabiya na kahanda nu Allah, endu su Allah ipedsaligan nu manga mu'min.

Endu dala sa lekami i di kami makasalig sa Allah, na saben-sabenal na tinutulu kami nin sa lalan nami (Islam) endu tumigkel kami sa pinakaydan nu sa lekami, endu nanget sa Allah i pedsaligan nu manga pedsalig.

Endu pidtalu nu manga kafir kanu manga sinugu kanilan: pa-awan nami sekanu sya sa dalpa nami, atawa embalingan kanu sa agama nami, na ini-wahi nu Kadenan nilan i binasan nami den su manga kafir.

Endu saben-sabenal na pandalpan nami sekanu kanu dalpa sa ulyan nilan, na entuba na kanu entayn i magilek sa laki (Allah) endu magilek kanu siksa ku.

Endu nangeni sa tabang su manga sinugu, na nakalusak su manga mategas a supak.

Kasangulan nilan i naraka, endu baginum sa ig a dana.

Belameden nilan a pakatutung sa bakelengan, endu mawma na kapatay su embala-bala na dili den matay, endu aden pan siksa kanu kasangulan nin a sangat a mapasang.

Ya upaman nu manga kafir sa Kadenan nilan na su manga galebek nilan na mana su aw a nakabayug a sambel kanu gay a timpu na sambel, na dala kataganin su galebek nilan apiya paydu, entuba i katading a mawatan (sa limu).

Di nengka gailay i binaluy nu Allah su manga langit endu su lupa sa bantang? U yanin kahanda i iyawa kanu nin endu sambiyan kanu nin sa bago a binaluy na magaga nin.

Di kena intu malegen sa Allah a mapulu.

Langun nilan na matimu lu sa Allah, na ya nadtalu nu manga malubay (a sinumupak) kanu mimamasla (a inunutan nilan) sekami na minunut kami bu sa lekanu, na ngintu kadalungan (kadtabangan) kami nu kanu siksa nu Allah sa apiya paydu bu? Tig nu mimamasla (inunutan): U tinutulu tanu bu nu Allah na natutulu tanu langun, na magidsan imbuku tanu atawa tumigkel tanu na dala den kalipus tanu.

Endu pidtalu nu Shaytan guna mapasad su kukuman: su Allah na pibpasadan kanu nin sa benal, endu pibpasadan ku sekanu sa di kena benal, endu dala tindeg ku sa lekanu ya tabiya na inenggat ku sekanu na tinumalima kanu, na di aku nu pedsenditi, ginawa nu i senditi nu, endu di ku malepas sekanu na di aku nu bun malepas sa ka-narakan tanu, saben-sabenal sa laki na sinangka ku su kinasimba nu sa nawna, saben-sabenal kanu manga kafir na kanilan i siksa a masakit.

Endu pinaludep su manga mu'min endu minggalebek sa manga mapya sa surga a belagilay sa kababanin i manga pulangi a tatap den silan luba sa surga, kahanda nu Kadenan nilan edsasalamay silan sa dalem na surga.

Dala nengka katawi i pinambuat nu Allah i upaman nu kadtalu a mapya (laa ilaaha illa Allah), na mana bun kayu a midtakena i dalidin (sya sa lupa) endu panganin (sapak) na lu sa langit.

A bagunga sa mapya mapita-malulem sa uman gay sa kahanda nu Kadenanin, endu papembuaten nu Allah su manga upaman nin kanu manga taw, ka basi ma-indaw silan.

Endu ya menem upama nu kadtalu a mawag (kasakutu sa Allah) na mana bun kayu a marat a minetu’ kanu liyawaw na lupa a dala makadtakena. (sabap sa dala dalidin).

Tigel nu Allah su manga mu'min sa kadtalu a tidtu sya sa kabpaguyag endu lu sa akhirat, endu tadingen nu Allah su manga salimbuten, endu penggalebeken nu Allah i nganin a magkahanda nin.

Dala nengka katawi su manga taw a sinambiyan nilan su limu nu Allah sa ka-kafir, endu pinagkaleben nilan su manga taw nilan sa dalpa sa kabinasan.

Su naraka (jahannam) i kaludepan nilan endu sangat i kawagin a kadtakenan.

Endu binaluy nilan ku Allah i tumpuk (limbang) ka endu makatading silan kanu manga taw, edtalu ka: kalilini kanu den mun, ka ya nu bun kauliyan na su naraka.

Edtalu ka (Muhammad) kanu manga ulipen ku a manga mu'min: edsambayang silan endu embaranggya silan kanu ped kanu inirizki nami kanilan sa mapayag pan sa masulen sa unan a dili pan pakawma su gay a dala den kapagayaga, endu dala den kabpakat dala kagkalimwa.

Su Allah i minaluy kanu pitu lapis a langit endu lupa, endu pinatulunin ebpun sa langit i ig, na pinatu' nin sabap kanu ulan ebpun e manga unga a rizki sa lekanu, endu pinandayanin sa lekanu su bagedan ka endu makapalalaguy kanu lagat sa kahanda nu Allah, endu pinandaya nin sa lekanu su manga pulangi.

Endu pinandaya nin sa lekanu su senang endu bitun (makadtabang sa katanud kanu gay endu lagun) a bagiseg endu pinandaya nin sa lekanu su magabi malmag (sa uyag-uyaag ipedtana) sa apiya ngin a galebek nu.

Endu inenggan kanu nin kanu ped a nganin a pinangeni nu sa lekanin, endu apiya nu bilangen su limu nu Allah na dili nu magaga milang, su manusya na dupang a kafir (salimbuten).

Endu labit ka su kinadtalu nu Ibrahim: Kadenan ku baluy ka i nya ba a dalpa a tumatana, endu itangka aku nengka endu su manga wata ku sa kasimba sa barahala.

Kadenan ku silan na tinumading silan sa madakel kanu manga taw na su munut sa laki na kuyug sa laki, endu su semupak sa laki na saben-sabenal sa leka na bangampun a malimu.

Huu Kadenan nami! Pinandalpa ko i ped kanu mawli a taw ko sya sa bawgan a nya a da pamulanin, sya kanu walay nengka sa Masjidil Haram, huu Kadenan nami, ka endu makatindeg nilan i sambayang, endu baluy ka su manga atay nu manga taw sa makatadem silan, endu rizki ka silan kanu manga unga, ka malemu-lemu kanilan i makadsukur silan.

Huu Kadenan nami! Katawan nengka su nganin a ipedsulen nami endu su ipebpayag nami, endu dala pakapagena kanu Allah apiya paydu sya sa lupa endu lu sa langit.

Su pugi (pedta) na kanu Allah inenggay nin sa laki si Ismail endu si Ishaq sa matuwa ku den, ka su Kadenan ku i pakakineg kanu du’a (pangeni).

Huu Kadenan ku! Baluy aku a makatindeg ku i sambayang endu su mawli a taw ku, oh Kadenan nami talima ka su du’a ku.

Huu Kadenan nami! Ampun ka sa laki endu su duwa a lukes ku endu su manga mu'min kanu gay a kabagitung (kagkuwinta).

Endu di ka ma-antap su Allah sa limpang sya kanu penggalebeken nu manga kafir, ka belayatanin bu silan ka aden gay a manga buliyat (mabulaseg) su manga mata nilan (sa gay a mawli).

Mamagayas silan lu kanu bananawag sa namakadukum su manga lig nilan sa dili den silan melag sa makadsilapa, endu su manga atay nilan na dili penggenggen sa gilek.

Endu pasabuti ka (ipanginggilek nenka) kanu manga taw su gay a makawma kanilan su siksa na ya madtalu nu manga kafir: Kadenan nami paiseg ka pan sa apiya paydu bu su ajal (umul) nami, ka taliman nami su enggatan nengka, endu munut kami den kanu manga sinugu, (edtalu ka kanilan): ngintu kena ba midsapa kanu lu sa dunya sa dala sa lekanu i kaganatanu i kapiya na ganggula nu?

Endu nakandalpa kanu bun kanu dalpa nu manga taw a kafir, endu napayag bun sa lekanu i kina-pakayd ami kanilan, endu pinambuat nami sa lekanu su manga upaman.

Endu saben-sabenal a pinagitung nilan i malat na lu sa Allah i langun a padulat nilan, apiya ngin pan i kasla na itungan nilan sa makapunas den kanu manga palaw (su Allah i labi a dumalinding sa leka Muhammad).

Di ka mantap su Allah i dili matuman i pasad nin kanu manga sinugu nin, ka saben-sabenal su Allah i mapulu a kigkuwan sa kasuli.

Su gay a sambiyan su lupa sa salakaw a lupa, endu su langit, endu malimud silan tanan (su manga binaluy), su Allah a isa nin bu a pakagaga.

Endu mailay nengka su manga kafir a pinamawik a pinandedeketa (linikit) kanu lantay-lantay.

Balegkas nilan na tumbaga a tinunag, na gad-sagup nilan su apuy.

Sya kanu uman isa na balas nu galebekin i gakuwa nin, saben-sabenal kanu Allah na malangkas i kakuwinta nin.

Namba i pinasampay kanu manga taw endu ipapegkagilek kanilan, ka endu nilan katawan i satiman bu su Allah, endu ma-indaw su aden manga pusungin na makatadem.