عربيEnglish

The Noble Qur'an Encyclopedia

Towards providing reliable exegeses and translations of the meanings of the Noble Qur'an in the world languages

The Bee [An-Nahl] - Filipino Translation (Maguindanaon) - Rowad Translation Center

Surah The Bee [An-Nahl] Ayah 128 Location Maccah Number 16

Itingguma nu Allah su gay a mawli, endu di nu pedtagadi, mahasuti su Allah, endu mapulu sekanin kanu (langun) a ipedsakutu nilan.

Ipedtulu nu Allah su manga malaikat sa wahi sa suguwan nin nanget kanu entayn i kagkahanda nin kanu manga ulipenin, i pakatawinu kanu manga taw i saben-sabenal na dala pedsimban ya tabiya na saki (Allah) na ikagilek aku nu.

Binaluy nin su manga langit endu lupa sa haqq, (benal) mapulu su Allah kanu (langun) a ipedsakutu nilan.

Binaluy su manusya sa nutfah (nakadsimbul a ig nu mama-babay), na kena ka tagukagen sa mapayag.

Endu binaluy nin sa lekanu su manga binatang, gambalegkas nu i bumbulin, endu madakel i kataganin, endu su kaped lun na pegken nu.

Aden sa lekanu (a mga binatang/sapi) i kapiya na palas kapedsedseg nu lun (kalinyan mangingilay) lu sabanad-taban nin, endu su kapauli nu lun (kanu bagigananin).

Endu belulanan nu kanu mawgat (amayka bagangay kanu) sa isa a dalpa sa di nu magaga (su manga lulan) ya tabiya na kapasangan kanu a benal, ka benal su Kadenan nu na malasam a malimu.

Pabpagetun nin sa lekanu kanu entuba i pamulan nu a zaitun endu kayu-kulma endu su anggur endu su manga unga a madakel, na langun a entuba na tanda nu kapeg kagaga nu Allah kanu manga taw a pamikir sa matidalem.

Endu pakagkapiya sa lekanu su magabi endu malamag, endu senang endu ulan-ulan endu bitun a kahanda nu Allah i pedtatanggunut (kanu suguwan), nakadalem lu ba su tanda nu Allah kanu manga taw a aden akalin.

Endu inibetadin sa lekanu sya sa lupa i mimbalang-balang a manga buntal, saben-sabenal a lu ba su tanda nu Allah kanu manga taw a mangangalendem.

Endu sekanin i napambarapantag sa lekanu sa lagat sa kanu seda a mailaw, endu bagabaten nu sa lagat i pagigimuan (manga muntya endu ped pan) a pimbabalegkasen nu, endu kailay nengka su bagedan (sa lagat) sa gaupakin su lagat sa kabpangilay nu kanu limu nu Allah, na malemu-lemu i makadsukur kanu.

Endu inibetadin sya kanu lupa i manga palaw a makatigel sa lekanu, endu manga pulangi (endu kanu makainum) endu manga lalan, na malemu i makatuntul kanu.

Endu binaluy nin sya sa lupa e manga tanda nu lalan (kanu malamag) endu manga bitun (kanu magabi) a makatuntul silan (a manga taw).

Na di makapagidsan su (aden) nabaluy nin (su Allah) kanu dala gabaluy nin a (barahala) ngintu ka di kanu makatadem di kanu ma-indaw?

Endu su pedsimba sa salakaw sa Allah na dala gabaluy nin apiya paydu, endu silan (barahala) i bamaluyn (nu Allah).

Na manga namamatay na di kena bibyag (su barahala) endu di nilan gagedam (katawan) i kambwat nilan (sa kubur).

Benal gayd a katawan nu Allah su ipedsulen nilan (ibagena nilan) endu ipebpayag nilan, na saben-sabenal kanu Allah na dili nin kasuwatan (Allah) su pemamasla.

Endu amayka idsa kanilan: ngin i initulun nu Kadenan nu (makapantag kani Muhammad), ya nilan edtalun: manga sulat bun a manga paganay.

(Sabap kanu namba) na ipapamawa kanilan su manga kadusan nilan dala kulangin lu sa gay a mawli, endu kaped kanu kadusan na kanu tinumading kanilan a manga jahil a sangat i kawagin a manga kadusan.

Saben-sabenal a nagitung su manga kafir sa makagkayd (kanu manga sinugu), su nangawna kanilan na bininasa nu Allah su pegkalebenan nilan iganat sa baba nalundusan silan nu atep ebpun sa pulu nilan endu nakawma kanilan i siksa sa di nilan gagedam.

Mawli na su gay a mawli na palusaken silan, endu edtalun u Allah kanilan: endaw den su manga kaped ku (manga barahala a sinimba nilan)? Ipembunuwa nu su manga nabi sabap kanilan, ya madtalu nu manga ulama: saben-sabenal su kalusak na saguna, endu su siksa na nanget kanu manga kafir.

Su bagimatayan nu manga malaikat a manga kafir a dinupang nilan i ginawa nilan na sumangkup silan sa ya nilan kadtalu: da kami makanggalebek sa sakutu, (tig nu manga malaikat): kena ka su Allah na katawanin i langun u pinggalebek nilan (sya sa dunya).

Na ludep kanu den kanu manga bengawan nu naraka sa dala den kanilan i kalyu sa dayun sa dayun silan luba, na ngin den i kawagin i gabetadan nu manga mimamasla.

Su manga taw menem a manga mapya a bagimatayan nu malaikat na ya nilan (malaikat) edtalun: salam sa lekanu, ludep kanu sa surga sabap kanu pinggalebek nu (lu sa dunya a manga mapya).

Endu saben-sabenal a pinambwat nami sa uman i lumpukan (kanu manga taw) i sinugu sa paka-isan nilan i Kadenan a simban nilan, endu itagak nu i salakaw sa Allah (a pedsimban), na aden bun kanilan i tinutulu nu Allah endu aden bun i nawagib sa lekanin i katading, na lalakaw kanu sya kanu manga dalpa ka endu nu mailay su ulyan a nanggula nu manga taw a napandalbut (kanu sinugu nu Allah).

Apiya ngin i kapanamal nengka (Muhammad) sa katutulu kanilan na su Allah na di nin tutulun su tinadingin, endu dala den kanilan (a nangatading) i makadtabang kanilan.

Endu midsapa silan sa mabagel a kinadsapa sa di den pambwaten nu Allah su minatay (sa gay a mawli), kena ka pasad den (u Allah) i benal (a makambwat sa ulyan a kapatay) ugayd na ya madakel kanu manga taw na di nilan katawan.

Sabap sa entu na (pambwaten nu Allah su minatay) ka endu makapaya nu Allah su langun a (bantang) a di nilan bamagayunan, endu katawan nu manga kafir i silan bun i manga malbut.

Endu su manga taw a ginanatan nilan i dalpa nilan sa lalan sa Allah sa ulyan na kinadupang kanilan, na padtadayan nami kanilan sya sa dunya su mapya a rizki, endu su balas nilan sa akhirat na muna pan i kasla nin u mana bu ka katawan nilan.

Endu da sinugu nami a nawna sa leka (Muhammad) a ya tabya na manga mama a pe-wahiyan nami silan (ka endu nilan makapatuntay su manga taw) na idsa nu lu kanu migkataw amayka di nu katawan.

Nadtapik u manga sinugu su manga mapayag endu kitab, endu initulun nami sa leka (Muhammad) su Qur’an ka endu nengka makapayag kanu manga taw su initulun kanilan endu malemu-lemu kanilan i makapamikir silan.

Ngintu ka su bagitung sa mawag kanu rasul na nalepas silan sa kapageled nu (kapadidalem nu) Allah kanilan sya sa lupa (mana su Qarun), ataw ka makawma kanilan i siksa na di nilan katukawan?

Atawa ka binasanin silan sa pakagilekan muna silan? Na saben-sabenal su Kadenan nu na malasam a malimu.

Ipegkagilek ilan su Kadenan nilan kanu pulu nilan, endu ya nilan penggalebeken na ipedsugu kanilan.

Endu lekanin (Allah) su dalem nu manga langit endu lupa, endu lekanin su agama a tatap a di gapunas, na ngintu ka salakaw pan sa Allah i ikagilek nu.

Endu langun na san sa lekanu a limu na ebpun sa Allah, mawli na amayka nawma kanu na dalu (kinadsakit) na lu kanu bun mangeni sa Allah sa kauliyan.

Sabap sa peg-kafiran nilan su inenggay nami kanilan, na egkakalilini kanu den mun gagalu ka dili mawget na katawanu bu.

Endu bamalulin nilan kanu barahala antu, atag nin a dala kataw nin, endu dala pakagkapya-pakagkalat nin, kanu nganin a inirizki nami kanilan na ibet sa Allah na tidtu a ka-idsan kanu a salta su siksa kanu langun u ipedtebu nu.

Endu pembaluyn nilan su manga babay a kanu Allah (ya nilan kadtalu na su manga malaikat na babay a wata nu Allah) endu kanilan menem endaw a pegkyugan nilan.

Endu amayka napanudtul kanilan i mimbata i kaluma nilan sa babay na migkalibedteng i biyas in, a galidu i ginawa nin.

Endu u mana bu ka binasan nu Allah su manga taw sa kadupangan nilan, na dala matagak (masama) sya sa lupa a aden ngyawa nin, ugayd na ipasampay nu Allah kanilan su ajal nilan a napasad, na u sin-sa sa nakawma kanilan su ajal nilan na dili makasundul sa (apiya paydu a waktu) endu dili makasunud.

Ibet sa kanu Kadenan nengka na sinugu nami kanu manga taw a nawna sa leka (Muhammad) sa pinakapiya nu Shaytan kanilan su galebekan nilan (a mawag) su Shaytan i kaunutan nilan saguna, endu kanilan su siksa a masakit.

Endu dala kinapatulun nami sa leka sa kitab (Qur’an) ya tabiya endu nengka makapayag kanilan su di nilan bamagayunan, endu tutulu endu limu kanu manga taw a manga mu'min.

Su Allah i napatulun sa ig ebpun sa langit, na iniuyagin kanu lupa sa ulyan a kinapatay nin, akadalem lu ba su tanda nu kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a bamakikineg a banuliman.

Endu pakabpun kanu manga unga nu kulma endu anggur su bagumbalen nu a makalangut, endu rizki a mapya, lu ba su tanda na kapegkagaga nu Allah kanu manga taw, ka endu silan makapagitung.

Endu inilham nami kanu batyukan sa umbal ka san sa manga palaw anan sa manga walay nengka, endu san sa manga kayu, endu san kanu kaped kanu manga pagalad nu tupu nu adam.

Mawli na kan ka ebpun kanu manga unga, na ya ka tuntul su lalan u Kadenan engka sa embaba ka, penggemaw kanu tyanin i baginumen a mimbida- bida i palasin a pakagamut kanu manga taw, lu ba nakadalem su tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw, ka endu silan makapamikir.

Endu su Allah i minaluy sa lekanu, mawli na imatayan kanu nin, aden bun sa lekanu i makambagi sa mababa den a umul endu malendu i umul nin sa embungaw, sa mana su kawawatay nin na dala katawanin kanu nangatawanin, ka su Allah na mataw a pakagaga.

Endu su Allah na inilabi nin su sabad kanu sabad sa lekanu (miskinan atawa kawasa) sa rizki, na da kanu mapya i gatamanan nin i makapasapali (makaumun nin) su rizki nilan kanu manga ulipen nilan, ka endu silan makapamagidsan, na ngintu ka su limu nu Allah kanilan na pegkafiran nilan?

Endu su Allah na binaluy nin sa lekanu sa nakebpun bun sa lekanu i manga kaluma nu endu binaluy nin sa lekanu ebpun kanu manga kaluma nu i manga wata endu manga apu, endu rinizkiyan kanu nin kanu manga mapya, na ngintu ka yanilan pangimbenalen su baatil, endu su limu nu Allah na supaken nilan?

Na di nu ibangibarat su Allah sa manga ibaratan (a barahala) ka saben-sabenal su Allah na katawanin i langun a di nu katawan.

Pinambuwat u Allah i upaman sa sakataw a ulipen na endaw den i kyug lun (kagina) dala kagaganin, endu su taw a rinizkiyan nami sa mapya a rizki na pembaranggyanin su kaped (a tamuk in) sa masulen endu mapayag, na ngintu makapagidsan silan? (di makapagidsan) pugi nu su Allah, ka ya madakel kanilan i di mangataw.

Endu kanu Allah i pegkataw sa nakasulen kanu manga langit endu lupa, endu dala kanu gay a mawli ya tabiya na mana bu sapelek mata i kangagan a kawma nin atawa masupeg pan, ka saben-sabenal su Allah na kanu langun u enggaga-isa na kagaga nin.

Ngintu di nilan gailay su papanuk a endaw i kyug u minaden sa lekanin sa nan sa kawang-kawangan u langit, a dala makasigkem lun ya tabiya su Allah? Nakadalem lu ba su manga tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a bangimbenal.

Endu su Allah i minaluy sa lekanu kanu walay nu a bangintelenan nu endu binaluy nin sa lekanu su manga upis a binatang a walay a pedsengkanu kanu gay a kabpelalakaw nu, endu gay a katana nu, endu su kaped kanu bumbul nu binatang na aden antu na gabaluy nu a kasangkapan nu endu kaliliniyan nu (gagalu bu) sa taman bu kanu timpu a nataratantu.

Endu su Allah na binaluy nin sa lekanu su manga kayu a pedsilungan nu, endu binaluy nin sa lekanu kanu manga palaw i takub, endu binaluy nin sa lekanu su balegkas nu a paka-alaw nu sa mayaw, endu manga balegkas a paka-alaw nu sa kambunuwa (kelung), mamba i kapedsampulna kanu limu nin sa lekanu, ka malemu-lemu sa lekanu i kasangkup nu sa lekanin.

Na amayka di silan tumalima na ya bu wagib sa leka (Muhammad) na kapapedsampay bu a mapayag.

Endu su gay a pambuwaten nami sa uman i lumpukan i saksi (langun a taw na saksi su nabi nin) mawli na di den kasugutan su manga kafir sa kadawa, endu dala den kanilan i makapangeni sa kasuwatan silan.

Endu amayka nailay nu manga mushrik su manga barahala nilan, na ya nilan kadtalu: Kadenan nami nan su manga barahala nami a sinimba nami a salakaw sa leka, na padtalun nu Allah su barahala sa imbalingan nilan su kadtalu: sekanu i manga malbut (di kena ku pidtalu i simba aku nu).

Endu su gay a papembwaten nami kanu uman i lumpukan i saksi kanilan ebpun bun sa ginawa nilan, na itingguma nami seka (Muhammad) a saksi kanilan, endu initulun nami sa leka su kitab (Qur’an) a pinayagan kanu langun u enggaga-isa endu tutulu endu limu, endu makapiya sa ginawa nu manga Muslim.

Saben-sabenal su Allah na ipedsugu nin i kabantang endu kabpiya-piya endu kaenggay sa kanu manga pagali, endu ipedsapalin su maledsik endu su munkar endu su kandupang, ibangindaw nin ka malemu-lemu sa lekanu i makatadem kanu na ma-indaw kanu.

Endu u pigkahanda bu nu Allah sa binaluy kanu nin den a sawalu bu a bangsa (na magaganin) ugayd na gatading su pegkahandan nin endu tutulun nin su pegkyuganin, endu kaidsan kanu sa langun u pinggalebek nu.

Endu di nu pembaluya su sapa nu sa ibagakal bu sa pamageletan nu, ka makadtindulas i manga palu nu sa ulyan a kinadtamel in, endu mananam nu su siksa sabap sa kanu kapedsapal nu sa agama nu Allah, endu lekanu den su siksa a masla.

Ka langun a san sa lekanu na gadala, langun a lu sa Allah i gasama, endu balasan nami su manga taw a midsabar kanu balasin, sa ya pan mapya kanu penggalebeken nilan (sya sa dunya).

Na amayka batyan nengka su Qur’an na lindung ka sa Allah ebpun kanu manga Shaytan a be-rajamen (A’udhu billaahi min-ashaytaani-rrajeem).

Saben-sabenal a ya nin bu kapangungundayan na su manga taw a bagunut lun, endu silan a manga taw na pedsakutu sa kadenan in.

Edtalu ka i nakatulun ni Jibril su Qur’an ebpun kanu Kadenan nengka sa haqq, ka endu egkabagel bun su manga mu'min, endu tutulu (Qur’an) endu makapiya sa ginawa nu manga Muslim.

Saben-sabenal su manga taw a di bangimbenal kanu manga ayatan nu Allah na di mambu tutulun u Allah silan, endu kanilan i siksa a masakit.

Su taw a mig-kafir sa Allah sa ulyan na kinapangimbenal (silan i manga taw a manga malbut) ya tabiya na pineges sekanin (sa mawag) (ugayd na) su atay nin na midtakena sa iman (kapangimbenal sa Allah), ugayd na su taw a mapayag-masulen i kinag-kafirin na nanget sa lekanin su lipunget u Allah, endu kanilan i siksa a masla.

Mawli na benal su Kadenan nengka kanu manga taw a ginanatan nilan i dalpa nilan sa ulyan a kina-fitnah kanilan, mawli na min-jihad silan endu midsabar silan, na su Kadenan nengka sa ulyan antu na bangampum a malimu.

Su gay a makawma i uman isa, sa ibpalawana nin i ginawa nin bun (sabap sa edsenditaya) endu makwa nu uman isa su balas u galebekin, endu silan na di silan madtalimbul.

Endu pinambuwat nu Allah i upaman sa kanu dalpa a na-aden sa tumatana (malilintad), a kawman a rizki a makalag, a makabpun sa embala-bala (ulyan a kinalimu) na migkafir su taw nin kanu limu nu Allah, na pinananam nu Allah silan sa mapasang a gutem, endu gilek sabap sa kanu pebpalangayn nilan.

Endu saben-sabenal a nakawma kanilan i sinugu a bangsa nilan bun na pinandalbut nilan, na bininasa silan u siksa, endu silan na manga kafir sa timpu na kinabinasa kanilan.

Ya ini-haram sa lekanu na su minatay (dala masumbali a binatang) endu lugu endu sapu na gembut endu su langun a dala masumbali sa ingalan nu Allah, endu su pinanumbali sa supak sa Allah, na su nakasendud a di kena pendupang endu di kena baminasa, na saben-sabenal kanu Allah na bangampun a malimu.

Paydu bu i gay nilan sa dunya, endu kanilan i siksa a masakit.

Mawli na saben-sabenal a kanu Kadenan nengka kanu manga taw a minggalebek sa mawag a di nilan katawan (i mawag) mawli na midtawbat silan sa ulyanin endu nagumbaya silan, na su Kadenan nengka sa ulyan antu na bangampun a malimu.

Ya tidtu kanu manga taw a binaluy su saptu a gay (peg-kurmaten) u manga Yahudi na mimbida-bida silan, su Allah i kumukum kanilan sa gay a mawli kanu di nilan bamagayunan (Yahudi na saptu, su Nasrani na ahad, su Muslim na gyamat).

Endu edsabar ka (Muhammad) ka da kanu sabar nengka ya tabiya na lu sa Allah, endu di ka belidu i ginawa nengka kanilan, endu da ka pembuku (belido sa ginawa) kanu itungan nilan a makabinasa.

Saben-sabenal su Allah na salta kanu manga taw a magilek sa lekanin, endu silan a pebpiyapiya.