The Noble Qur'an Encyclopedia

Sekanu a manga taw na ikagilek nu su Kadenan nu, su kalinug a ipenggubal (sa dunya) na masla (timbang a siksa).

U mailay nu bu na kalimpangan nu babay a pedsusuwan i papedsusu nin, endu makambata su magingay sa di kena waktu, endu ya nengka mailay kanu manga taw na galangut (sabap sa gilekin) na di kena silan galangut ugayd na siksa nu Allah a sangat i kapasangin (di nilan gagenggen).

Kaped kanu manusya nabpalawa kanu Allah sa dala sabutin endu yanin unutan i shaytan a natading.

Pinadtanan den (kanu shaytan) sa entayn i munut lun na tadingen nin, endu lu nin tutulun sa siksa a pegkalaw-kalaw.

Sekanu a manga taw, amayka penduwa-duwa kanu sa kambuwat nu na benal a binaluy nami sekanu ebpun sa lupa, mawli na nutfah (midsimbul a ig na mama-babay), mawli na lugu a aden sapu nin, a napasad i gapa nin endu aden bun da mapasad (galudos), ipebpayag nami sa lekanu endu papedtangenen nami kanu (ludep nu tyan) su mag-kahanda nami taman sa timpu nin a napasad, mawli na palyun nami sekanu a wata a manawt, mawli na masampay nu su kabagel nu (kanguda) endu aden bun pebpatay (sa mangagan) endu aden bun pakagaws sa taman (sa matwa) sa mababa gayd i kailay lun ka mimbalingan sa wata endu dala den katawanin apiya paydu (bungaw), endu mailay nengka su lupa sa mamala, na amayka pinatulunan nami sa ulan na enggagalebek endu egkapulu endu patun nin i embalangan na mapya i palas nin.

Kagina su Allah na sekanin i haqq (bantang) endu sekanin i banguyag sa namamatay endu kagaga nin i langun na enggaga-isa.

Benal a su gay a mawli na di ebplis na makawma, endu benal su Allah na pambuwaten nin su (manga taw) sa kubur.

Endu ped kanu taw na ebpalawa sa Allah sa dala kataw nin endu dala tutulu endu dala kitabin a masigay.

Lemengi sa bala sa kasandag ka endu gatading sa agama, lekanin sya sa dunya i kayaya endu pananamen nami sekanin sa gay a mawli kanu siksa a pakatutung.

Sabap sa galebekan nu lima nengka, endu benal su Allah na di edsalimbut kanu manga ulipen nin.

Endu ped kanu manga taw a pedsimba sa Allah sa penduwa-duwa na amayka nasugat a mapya na makatana su atay nin endu amayka nasugat na batalu na enda nin su agama, na nalapis sa dunya endu lu sa akhirat na entuba i kinalapis a mapayag.

Pedsimba sa salakaw sa Allah a di makagkayd sa lekanin endu di bun makangguna sa lekanin, entuba i gatading sa mawatan.

Pedsimbanin i ya masupeg i kabinasan nin sa pakangguna nin, mawag a benal a pedtabang endu ngin den i kawag nin a tagapeda.

Benal su Allah na paludepen nin su manga mu'min a minggalebek sa manga mapya sa manga surga a belagilay sa kababan nin i manga pulangi, su Allah na enggalebekenin i kahanda nin.

Entayn i taw a antapen nin i di tabangan nu Allah su sinugu nin (Muhammad) sya sa dunya endu akhirat na pekeIenin i ginawa nin sa tali kanu atep nu walay nin ka ebpatay, na ilaynin u ngintu su galebek nin antu na maawa nin su di nin kalilinyan a tabang (kanu Muhammad).

Endu mamba i kinapatulun nami sa manga ayat a manga mapayag endu su Allah na tutulunin endaw i magkahanda nin.

Benal su manga mu'min endu su manga Yahudi endu su manga Nasrani endu su Sabit endu su Majusi endu su manga mushrik na su Allah i kumukum kanilan sa gay a mawli, su Allah na langun nu enggaga-isa na kadsaksyan nin.

Ngintu da nengka katawi su Allah na pedsugyudan nu dalem nu manga langit endu su lupa endu senang endu ulan-ulan endu su manga bitun endu su manga palaw endu su manga kayu endu su mamelanap-lanap, endu su kadakelan kanu manga taw? Endu madakel bun menem (kanu manga taw) i nawagib sa lekanin su siksa, endu su taw a ilusak nu Allah na dala makapulu lun, endu su Allah na penggalebekenin i kahanda nin.

Su duwa a di magayun (mu'min-kafir) na lu silan egkukum sa Allah, su kafir i ginapa i balegkasin ebpun sa naraka sa pembubuwan su ulu nin sa midtaman i kayaw nin a ig sa naraka.

Pakatunag sa dalem na tyan nilan endu upis nilan.

Aden pan kanilan i manga putaw a ipembetay (dinidisan).

Uman silan miyug lemyu sa naraka endu lidu na ginawa nilan na imbalingan bun silan (na edtalun menem kanilan): nanami nu su siksa a pakatutung.

Saben-sabenal su Allah na paludepen nin su manga mu'min a minggalebek sa manga mapya sa surga a belagilay sa kababanin i manga pulangi, na aden pamun kanilan i manga pagigimuwan a manga bulusu a bulawan endu muntya, endu ya nilan balegkas na sutra.

Endu natutulu silan sa mapya a kadtalu (laa ilaaha illa Allah) endu tinutulu silan kanu lalan a mapya (agama Islam).

Benal su manga kafir na ipedsapal nilan i kaunut sa lalan sa Allah (Islam), endu su Masjidil Haram na binaluy nami kanu manga taw sa mamagidsan, (haj-umrah) su pedtakena endu su belagkut, endu su (manga taw) pegkahanda kanu dalem nin sa mawag na pananamen nami sekanin sa siksa a masakit.

Endu initutulu nami kanu Ibrahim su nabetadan nu baytullah, (tig nu Allah): di ka pedsakutu sa apiya paydu, endu suti ka su walay ku kanu bamed-tawaf endu su bamedtindeg endu su peruku-pedsugyud.

Pakatawika (Ibrahim) sa manga taw su kagkagi, makawma silan sa belalakaw endu pegkuda sa unta a malubay, embala-bala a mawatan i gasunguwan nin.

Ka endu nilan kadsaksyan su makambarapantag kanilan (sa gay a mawli), endu katademan nilan i ngalan nu Allah kanu paydu a gay (kanu kasumbali nilan) sa kanu inirizki nu Allah kanilan ebpun kanu manga binatang a pangangayamen a pedsumbalin (Qurban-Hadyi), na kan kanu lun endu pakan nu su gapasangan gayd sa kabpaguyag.

Mawli na ituman nilan su langun u (manaasikul haj) endu ituman nilan i manga samaya nilan, endu tumawaf silan sa (Ka'bah) a danden a walay.

Su taw a pakasla nin su agama nu Allah na entuba i makagkapiya sa lekanin lu sa Kadenan in, endu inihalal sa lekanu su manga binatang, ya tabiya na su hinaram, na edsanggilay nu su maledsik ebpun kanu manga barahala, endu edsanggilay nu su kadtalu a kalebutan (atawa sakutu).

Bantang i kasangkup sa Allah, di semakutu sa lekanin, endu su taw a semakutu sa Allah na mana bun tinumibpu ebpun sa langit a bamagagawan na papanuk, atawa ka mana bun nasugat na sambel a nakabayug sa mawatan.

Su taw a pakasela nin su manga (galebekanin) a simba sa ebpiya-piyananin na tanda nu gilek sa Allah ebpun sa manga atay.

Aden kangataganin sa lekanu (i pinanumbali) taman kanu timpu a paydu, mawli na su tidtu a kataganin na lu sa walay a danden (baytullah).

Uman isa tumpuk kanu nangawna na aden pedsumbaliyanin, ka endu nilan katademan su ngalan nu Allah kanu inirizki nin kanilan a manga binatang a pangangayamen, su Kadenan nu na Kadenan a isa bu na sekanin i sangkupi nu, endu pakalilini ka (Muhammad) su manga taw a bangalimbaban sa Allah.

Amayka linabit su Allah na egkelep i atay nilan sa gilek nilan, endu matigkel silan sa makasugat kanilan a mapasang (batalu), endu pedtindeg silan sa sambayang, endu su ped kanu rizki kanilan na pem-baranggyan nilan.

Binaluy nami sa lekanu su unta a tanda nu agama nu Allah, aden pakagkapiya nin sa lekanu, na labit u i ngala nu Allah sa kasumbali lun, amayka minatay den sa da den galebekin na entupan ka pagitung nu i kakan nu lun, endu pakan nu su da pegkenin a di bangeni, endu su da bun pegkenin a bangeni, mamba i kinapandaya nami lun sa lekanu, ka endu kanu makadsukur sa Allah.

Di pakasampay sa Allah su lugu endu su sapu nin ugayd na ya pakasampay na su gilek ebpun sa lekanu, mamba i kinapandaya nami Iun sa lekanu, ka endu kanu makatakbir sa Allah kanu initutulu nin sa lekanu, endu pakalilini ka (Muhammad) su manga taw a ebpiya-piya.

Benal su Allah na pangalawanin sa makagkayd su manga mu'min, su Allah na di nin kyugan su di kasaligan.

Inisugut kanu manga mu'min i embunuwa silan, kagina dinupang silan, endu su Allah i tumabang kanilan a pakagaga.

Su silan a binugaw sa dalpa nilan sa dala kawagibin, ya tabiya (a kinabugaw) na kapedtalu nilan sa ya nami kadenan su Allah, endu di kena bu su kalbihan nu Allah kanu manga taw a mu'min kanu manga kafir na nagubal su pedsimban nu ulama nu manga Yahudi, endu su pedsimban nu manga Nasrani, endu su manga masjid a pedtademan sa Allah sa madakel, endu idsabek nu Allah su taw a idsabekin su agama nu Allah, su Allah i mabagel a mapulu.

Silan a manga taw na amayka nakadtakena silan kanu lupa na itunay nilan su sambayang endu zakat endu isugu nilan su mapya endu isapal nilan su mawag, endu lu bun sa Allah i kambalinganan nu manga taw endu langun nu galebek.

Amayka pandalebuten ka nilan na pinandalebut nilan bun su nangawna kanilan su kawm nu Nuh endu su Aad endu su Thamud.

Endu su kawm nu Ibrahim endu kawm nu Lut.

Endu su manga tagapeda nu Madian, endu pinadalebut bun su Musa, na pinadtaday ku su kafir, mawli na bininasa ku silan, na di ebplis i katumpalak ku kanilan.

Madakel i manga dalpa a bininasa nami sa entuba na dupang i taw nin, na nalundus i manga walay nilan, endu su kalut a nailatan, endu maligay a mabagel sa namamatay kigkuwan lun.

Ngintu ka di silan lumalakaw kanu lupa ka endu kataguwan silan a pusung a magungangen, atawa manga tangila a ipanuliman, ka di man gapisek su manga mata nu, ugayda ya gapisek na su manga pusung sya sa laleb.

Endu pedtagadan kanilan sa makawma den kanilan i siksa, na di man ebplis i pasad u Allah, endu benal a sagay lu sa Kadenan nengka na timbang a sangibu lagun sya sa dunya.

Endu madakel a dalpa a pinadtaday ku, a benal a dupang i taw nin, mawli na bininasa ku, endu sya bun silan sa laki makadsunud.

Edtalu ka kanilan (Muhammad): sekanu a manga taw! Benal a saki na ya bu laki na kapapedtidtu a mapayag.

Su manga mu'min endu minggalebek sa manga mapya na kanilan su ampun endu rizki a mapulu. (surga)

Su manga taw menem a ya nilan galebek na pebpelnen (su Qur’an) a di nilan pagalagan su namangunut kanu nabi na silan i manga taw kigkuwan sa apuy sa naraka.

Endu dala sinugu nami a nawna sa leka (Muhammad), endu dala nabi ya tabiya na aden binatya nin a ayat, na simbulan nu shaytan su binatya nin, na batalen nu Allah su inamung nu shaytan, mawli na atul nu Allah su manga ayatin, su Allah i mataw sa mapayag-masulen.

Ka mabaluy su binatya nu shaytan a fitnah kanu nakadalem kanu manga atay nilan i dalu, endu manga tegas i manga atay nilan, endu su manga salimbuten na mawatan i katalima nilan sa haqq.

Endu katawan u manga taw a aden ilmu nin su Qur’an na haqq ebpun kanu Kadenan nengka na pangimbenalen nilan endu makatana su manga atay nilan, endu su Allah i tumutulu kanu manga mu'min kanu lalan a matidtu (Islam).

Endu di gapinda kanu manga kafir i kanduwa- duwa kanu Qur’an taman sa makawma kanilan sa matekaw su kabangkit sa dunya (atawa kapatay) atawa makawma kanilan i siksa kanu gay a da den kapiya nin kanilan.

Su kadatu kanu gay a mawli na kanu Allah, kukumen nin silan, na su manga mu'min a minggalebek sa manga mapya na lu silan kanu dalem u surga a na’eem.

Su manga kafir menem endu napandalbut sa manga ayatan nami na kanilan menem i siksa a makalusak kanilan.

Endu su manga taw a nalalaguy sabap sa agama nilan mawli na nabunu silan atawa minatay silan, na pe-rizkiyan nu Allah silan sa mapya a rizki, endu su Allah i mapya gayd a pe-rizki.

Paludepen nu Allah silan sa kaludepan a kasuwatan nilan, endu su Allah i mataw sa mapayag-masulen.

Kagina su taw a mu'min a sinemuli sa mana bun su kinapakaydun, mawli na pindupangan sekanin, na tabangan u Allah ka su Allah na malasam a bangampun.

Su Allah na ibeludepin su magabi kanu malamag, endu iludepin su malamag kanu umagabi, endu su Allah na pakakineg a pakailay.

Saben-sabenal kanu Allah na bantang endu su pedsimban nilan a salakaw sa Allah a barahala na batal, endu benal su Allah i mapulu a masla.

Di nengka gailay i papedtulun nu Allah ebpun sa langit i ig, na mabaluy su lupa sa pegkagadung, su Allah na magungaya kanu ulipenin a mataw kanilan.

Lekanin a (Allah) su dalem na pitu lapis a langit endu lupa, endu su Allah i kawasa a pebpugin.

Di nengka gailay i pinandayan nu Allah sa lekanu su lupa endu su bagedan a balalaguy sa lagat sa kahanda nin, endu pedsegedanin su manga langit sa di makabetad sa lupa ya tabiya na kahandanin, su Allah na malasam a malimu kanu manga taw.

Sekanin a (Allah) i minuyag sa lekanu, mawli na imatayan kanu nin, entupan a uyagen kanu nin, benal su manusya na madakel i kakafirin.

Binaluy nami kanu uman isa i agama nin a penggalebekenin, na da ka magukag (Muhammad) kanu salimpang nilan, endu pangenggat ka kanu agama nu Kadenan nengka, ka seka i natutulu sa matidtu.

Amayka ibpalawa kanilan, na edtalu ka (Muhammad): su Allah i mataw sa langun a penggalebekenu.

Su Allah i kumukum sa lekanu sa gay a mawli kanu langun a di nu bamagayunan.

Ngintu di nengka katawan na su Allah na katawanin i dalem a pitu lapis a langit endu lupa? Langun a entuba na nakadalem kanu kitab (Lawh Al-Mahfudh) endu benal a malemu gayd kanu Allah.

Endu pedsimban nilan i salakaw sa Allah, sa dala nakatulun kanilan ebpun sa Allah a tindeg lun, endu dala kanilan a kataw endu dala kanu salimbuten i makadtabang kanilan.

Endu amayka batyan kanilan su manga ayatan nami a manga mapayag na mailay nengka kanu manga biyas ilan a manga kafir i kalibedteng, paydu gayd i di nilan kabetay kanu manga taw a pembatya kanilan kanu manga ayatan nami, na edtalun ku sa lekanu i mawag luba? Su apuy sa naraka, inibpasad u Allah kanu manga kafir a ngin den i kawagin a kabpawangan.

Sekanu a manga taw aden nakambwat a upaman na panuliman nu, su pedsimban nu a salakaw sa Allah a manga watu, manga kayu, na di a benal makaumbal sa apiya langaw bu i upamanin, apiya mimbulig silan, na amayka aden initangag a langaw kanu inideket kanu barahala, na apiya paydu na di magaga nu barahala mapaulit, magidsan a dala kagaga nin su pedsimba endu su pedsimban.

Da nilan pakasela su Allah a wagib a papegkaslan, saben-sabenal su Allah i mabagel a mapulu.

Su Allah i bamili kanu malaikat sa manga sinugu, endu sya kanu manga taw, su Allah i pakakineg a pakailay.

Katawan nu Allah su nanggalebek nilan den, endu su manggalebek nilan a mawli, endu lu sa Allah i langun a galebek a kambalinganan.

Sekanu a manga mu'min ruku' kanu endu sugyud kanu, endu simba nu su Kadenan nu, endu enggalebek nu i mapya, ka malemu sa lekanu i makauntung kanu.

Endu en-jihad kanu sa Allah sa benal a jihad, ka sekanin i namili sa lekanu (sa mamayapat sa Islam), endu da nin baluya sa lekanu su agama sa makapasang sa lekanu, agama nu ama nu a si Ibrahim a minedtu sa lekanu sa manga Muslim, sa unan a da pan makatulun su Qur’an, endu samba sa kitab anan su Rasul (Muhammad) a makadsaksi sa lekanu, na makadsaksi kanu bun kanu manga taw, na itindegu su sambayang endu inggay nu su zakat, endu kamali nu su agama nu Allah (Islam) ka sekanin i pedtuganul sa lekanu, na ngin den a kapiya na pedtuldu endu mapya gayd a tumabang.