The Noble Qur'an Encyclopedia

Ta-Seen-Meem (su Allah i labi a mataw kanu ma’na nin).

Nya ba a manga ayatan nu Qur’an a mapayag.

Pembatyan nami sa leka (Muhammad) su tudtulan kanu Musa endu su Fir’awn sa benal, kanu manga taw a manga bamaginugut.

Si Fir’awn na mibpapulu sya sa lupa endu binaluy nin su manga taw nin sa lumpuk-lumpuk, papegkapasangan nin su isa tumpuk, banumbalin nin i manga wata a mama, ya nin baguyagen na manga babay, sekanin (Fir’awn) i isa kanu baminasa.

Endu ya nami kyug na makakalimu nami su papegkapasangan sya sa lupa endu baluyn nami silan a kaunutan sa mapya endu silan i makawaris kanu dalpa.

Endu padtakenan nami silan kanu dalpa endu ipailay nami kani Fir’awn endu si Haman endu su manga tantara nilan su bangabungan nilan (si Musa).

Inilham nami kanu ina ni Musa: pasusu ka (si Musa), amayka kagilekan ka na idtug nengka sa lagat, na da ka magilek endu di ka lumidu i ginawa nengka ka imbalingan nami bun sa leka endu baluyn nami ebpun kanu manga sinugu.

Nasabet nu kadakel nu Fir’awn (su Musa) sa mabaluy a satru nilan endu makalidu sa ginawa nilan, si Fir’awn endu si Haman endu su manga tantara nilan na nalimban silan.

Endu pidtalu nu kaluma ni Fir’awn: kalimu-limu kanu bun a di nu bagimatayi (si Musa), ka basi makangguna sa lekita ataw ka embabatan ta den, na silan na di nilan kagedam (sa namba i makabinasa sa kanilan).

Endu nangalingasa su ina nu Musa, paydusama na madtalu nin i wata nin, u di kena bu tinegkes nami su pusung nin ka endu makuyug kanu manga taw a bangimbenal.

Endu pidtalu nin (ina ni Musa) kanu suled nu Musa a babay: pangilay ka (su Musa), na nasandeng nin (su Musa) sa mawatan sa di katawan (u manga taw) i suled nu Musa.

Endu da nami pakalilini kanu (Musa) i makasusu kanu manga babay, pidtalu nu suled nin (a babay): tutulun ku sekanu sa babay a basi nin susuwan sa tuldun nin sa lekanu sa mapya endu pagungayan nin sa lekanu (entuba su ina nu Musa).

Imbalingan nami (si Musa) kani ina nin, ka endu mapya i ginawa nin endu di malidu i ginawa nin endu nin katawan i pasad nu Allah na benal, ugayd na ya madakel sa kanilan i di manga mataw.

Guna makasampay (umul nin) sa lagun a kanakan a mapya i kapagitung nin na inenggay nami sa lekanin su ungangen endu kataw sa kukuman, ka mamba i kapembalas nami kanu manga taw a manga mapya.

Endu linudepan nin su dalpa sa waktu a ibangintana (napulid i senang) nawma nin i bagukag, su sakataw na tagapeda nin (sa agama), su sakataw na satru nin, napatabang su tagapeda nin sa lekanin kanu satru nin, na tinabangan nu (Musa) su tagapeda nin sa binetay nu Musa na minatay, ya nin nadtalu na: nya ba na kuyug sa galebekan na shaytan a satru a pedtading a mapayag.

(Si Musa) na pidtalu nin: Kadenan ku nadupang ku i ginawa ku, ampun ka sa laki, inampun sa lekanin nu (Allah) ka su Allah na mangampun a malimu.

Pidtalu nin pan: Kadenan ku kagina ka inikalimu aku nengka na di aku den makatabang kanu manga baradusa.

Napitan sekanin (Musa) lu kanu dalpa sa bangandam endu bagangata u ngin i ulyan na kinapatay, na ngin pan ka su napatabang kagay na papedtabang den menem, pidtalu nu Musa sa lekanin: darwaka ka sa mapayag.

Guna su pegkyugan nin pembetay su satru nin, na ya nin pidtalu: O Musa, kyugan aku nengka den mimatay sa mana su kina-imatay nengka kagay? Da kahanda nengka (Musa) ya tabya na mameges ka sya sa lupa endu di kena ka besen papegkapya.

Endu nakawma i mama a nakebpun sa tedtab nu inged a bamagayas, tig in kani Musa: namagumpung i manga taw sa kabunu nilan sa leka, na awa ka den, ka bagungayan ku seka.

Minawa (si Musa) sa bangandam sa bamamati, tig in: Kadenan ku lepas aku kanu manga taw a dhalimeen.

Guna su maytu na lu den sinumangul sa Madian, pidtalu nin: basi itutulu nu Allah sa laki i bantang a lalan.

Guna makawma sa kalut na ig sa Madian na nawman nin i manga taw a pabpaginum sa kambing endu aden duwa kataw a manga babay a pedsegseg sa kambing, tig nu Musa: ngin i galebek nu sya? Tig nu manga babay: di nami pakapainum i kambing nami taman sa di pan makapasad i manga taw anan endu si ama nami na matwa den.

Pinainum nin sa kanilan, mawli na lu mibpawang sa masilung sa pidtalu nin: Kadenan ku gagutem aku, na sya aku patumpa (pabpawang) sa aden makan ku lun.

Nakawma su isa kanu manga babay sa gamamala, sa ya nin pidtalu: lu ka kun tig ni ama, ka pembalasan kanin sa kina pa-inumin engka kanu kambing nami, guna makawma endu napanudtul nin su nanggula nin, tig nu matwa (namba su Shu’aib a nabi): da ka magilek, ka nalepas ka den kanu manga taw a darwaka.

Tig nu isa kanu manga babay: ama, sukay ka (sa enggalebek) sa katuganul sa kambing ka mapya a pedsukayan ka mabagel endu kasaligan.

Tig nu ama nilan (Shu’aib): kyugan ku a magkaluma nengka i sakataw sa manga wata ku a nya, sa (yanin sarat) tuganul ka i kambing anan sa walu lagun, amayka menem ka pengganapen nengka sa sapulu lagun na san den sa leka, endu di ku kyugan i kapasangan ka, endu mabaratemu aku nengka bun, u myug su Allah, sa mapya aku a taw.

Tig nu Musa: nya ba i pageletan ta, apya endaw i magaga ku sa duwa anan na da tuntuten ku endu su Allah i mataw kanu bityala ta.

Guna masampay nu Musa su pasad na belalakaw silan kani kaluma nin, na aden nasandeng in kanu palaw a apuy, tig in kanu kaluma nin: sya kanu dumpan, ka aden nailay ku a apuy, bawangan ku ka basi aden tudtul ataw ka kumwa aku sa apuy a madsulu tanu ataw ka ipagegung.

Guna nin mawma (su apuy) na tinawag su (Musa) kanu tampal sa kawanan nin lu kanu tampat a barakat a kayu: Hay Musa! Saki su Allah a Kadenan nu dunya.

Endu butawani ka i tungkat engka anan, guna nin mailay a penggagalebek sa mana den nipay, tinangka nin sa tinumaligkud sa di den lumengi, (pidtalu sa lekanin): Hay Musa! Da ka kagilek, ka da manggula nengka.

Iludep engka i lima nengka kanu uyut engka ka lumyu a maputi pagilayn sa dala simbul nin, endu kegkem ka i lima nengka (ka mawa su gilek engka) ka duwa timan anan na tindeg nu ebpun kanu Kadenan nengka (na ipailay nu) kani Fir’awn endu su kadakel nin, ka silan a manga taw na manga faasiq. (nakalyu sa suguwan nu Allah)

Tig nu Musa: Kadenan ku aden binunu ku kanilan na basi bunun aku nilan bun.

Na suled ku a nya a si Harun na ya mapantas i dila nin sa laki, na sekami duwa i mangay (kanu Fir’awn) makatabang sa laki sa makabagel sa laki, bangandam aku sa pandalbuten aku nilan.

Tig nu Allah: bagelen nami seka kanu suled nengka endu baluyn nami sa lekanu i tindeg sa di kanu nilan mawma sa malat sabap kanu manga tanda nami, endu sekanu duwa endu su bagunut sa lekanu i makatalaw sa kanilan.

Guna makawma sa kanilan su Musa sa (nakadtapik) sa manga tanda a mapayag, na ya nilan pidtalu na: nan a sih’r a inidtebu endu da nami makineg kanu manga kalukesan nami a nangawna.

Tig nu Musa: su Allah i labi a mataw sa kanu nakapananggit sa kanu tutulu ebpun sa Allah endu katawan u Allah entayn i mapya i ulyanan nin sa gay a mawli, ka di den makauntung su manga darwaka.

Tig nu Fir’awn kanu kadakel nin: da natawan ku a kadenan nu a salakaw sa laki, seka Haman na adum ka sa lupa, ka umbali aku sa maligay a mapulu (malambeg) ka basi ku mailay i Kadenan ni Musa, sabap sa bagantapen ku i pendalbut sekanin.

Endu mimamasla sekanin endu su manga tantara nin sya sa lupa sa dala kawagib nin endu ya nilan kataw na di silan makambalingan sa lekami.

Bininasa nami (si Fir’awn) endu su manga tantara nin, pinageled nami kanu lagat, ilay ka (Muhammad) u ngin i nanggula nu manga taw a baradusa.

Endu binaluy nami silan a kawnutan na mangenggat lu sa naraka, endu lu sa gay a mawli na dala tabang sa kanilan.

Endu tinundugan ami silan sya sa dunya sa mulka endu lu sa gay a mawli na silan i nakatangka sa kanu mapya.

Endu inenggay nami kani Musa su kitab (Taurat) sa ulyan na kinabinasa nu manga taw a nangawna sa makapasigay sa pusung endu tutulu endu limu, ka malemu-lemu sa kanilan i ma-indaw silan.

Endu da ka matabu (Muhammad) sa palaw sa kanu waktu a kinawahi nami kani Musa endu da ka makadsaksi kanu langun antu.

Ugayd na napambuwat kami sa manga taw sa ulyan nu (Musa) a manga lendu i umur nin, endu di kena ka kaped sa taw na Madian, ka pembatyan nengka su manga ayatan nami, ugayd na sekami i sinumugu kanu manga sinugu.

Endu da ka lu sa takilidan na palaw kanu kinatawag nami (kanu Musa) ugayd na limu ebpun sa Kadenan nengka (kinasugu sa leka) ka endu nengka kapakagilekan su manga taw kanu nakawma sa kanilan a nawna sa leka, ka basi makatadem silan.

(Umana bu ka da nami seka sugwa) na amayka masugat silan na tyuba sabap kanu kawagan nu galebek nilan, na ya nilan edtalun na: upama nya ba ka aden sinugu nengka sya sa lekami a rasul na unutan nami su ayatan nengka, na mabaluy kami a manga bamaginugut.

Guna makawma sa kanilan su bantang (su sinugu endu su Qur’an) na ya nilan kadtalu: upama ka namba ka inenggan si (Muhammad) sa mana su inenggay kanu Musa, enduken di kena nilan sinupak bun su inenggay kanu (Musa) a nawna? Ya nilan pidtalu na: sih’r a midtabanga (su Taurat endu Qur’an), endu pidtalu nilan: sekami na langun u pidtalu nu na supaken nami.

Edtalu ka sa kanilan: pambuwat nu i kitab nu ebpun sa Allah a muna pan (sa Qur’an) i katutulu nin ka unutan ku amayka benal kanu.

Amayka di ka nilan taliman na ya nilan bagunutan na su hawa-nafsu nilan, na da nakalawan i kinatading nin kanu taw a ya nin bagunutan su hawa-nafsu nin sa dala tutulu ebpun saAllah, su Allah na di nin tutulun su manga taw a darwaka.

Endu saben-sabenal a pinayag nami sa kanilan su kadtalu (Qur’an) ka basi makatadem silan (kanu Allah).

Su manga taw a ineggan nami sa kitab a nawna sa (Qur’an) na nangimbenal silan.

Endu amayka batyan sa kanilan (su Qur’an) na ya nilan madtalu: nangimbenal kami sa benal ebpun kanu Kadenan nami, da pan makatulun na sinumangkup kami den.

Silan antu a manga taw na duwa takep i balas nin kanu kinadsabar nilan endu bagalawn nilan su mawag sa mapya endu su ped kanu inirizki nami sa kanilan na pembaranggyan nilan sa Allah.

Endu amayka nakineg nilan i da katagan nin na taligkudan nilan, endu ya nilan kadtalu: lekami den i lekami, lekanu den i lekanu, sagyahatra sa lekanu, di nami kyugan i ka-jahilan.

Di nengka matutulu su kalilinyan nengka ugayd na su Allah i tumutulu kanu kagkahanda nin ka sekanin i mataw kanu natutulu.

Endu pidtalu nilan: amayka munut kami sa leka kanu tutulu na pawang kami kanu dalpa nami, (tig nu Allah): binaluy nami sa lekanu su (Makkah) a tumatana kanu, a bananggitan sa embalangan a unga na kayu, a rizki ebpun sa lekami (Allah) ugayd na ya madakel sa kanilan na di mataw.

Endu madakel den i bininasa nami a dalpa a madakel i rizki nin, entuba su manga dalpa nilan, na dala den kandalpay sa ulyan nilan ya tabya na paydu bu (a manga taw), endu sekami (Allah) i mawaris kanu dalpa.

Endu da kanu Kadenan nengka i binasan nin i dalpa sa di pan makambuwat i masla nin a sinugu, sa batyan sa kanilan i ayatan ami, endu dala sa lekami i binasan nami i dalpa ya tabya na dupang i taw nin.

Endu apya ngin i inenggay sa lekanu na igkakalilini nu bu sa kabpaguyag sa dunya endu kapalasan, su lu sa Allah na ya mapya endu ya gasama, na ngintu ka di kanu magungangen?

Entayn i pibpasadan ami sa pasad a mapya (surga) na mawma nin, sa mana bun su (pasad ami) kanu inenggan nami sa kalilinyan nin (a uyag-uyag) sa dunya, mawli na lu sa gay a mawli na kuyug kanu pedsiksan (su manga taw a nabimban sa dunya).

Endu su gay a katawag nu (Allah) sa kanilan endu (katawag) kanu manga barahala nu sa ya nu pedtalun na tagapeda ku (Allah).

Pidtalu nu manga kangaunutan sa katadingan a pakanaraka (amayka siksan den): Kadenan nami silan ba nan a pinasibay nami na di kena tinegel (sa sumibay silan) sa mana su kinasibay nami, mibpukas kami sa kanilan sa leka (Allah) di kena kami papedsimba sa kanilan.

Edtalun sa kanilan: tawag nu su barahala nu, tinawag nilan na da silan (barahala) makasawal endu nailay nilan su siksa, na u natutulu silan (sya sa dunya na di silan masiksa).

Endu su gay a tawagen silan sa edtalun sa kanilan: ngin i initalima nu kanu manga sinugu?

(Namba a gay) na napelen sa kanilan i kadtalu a makalepas sa kanilan, kanu namba a gay na di silan mamakapagidsaya.

Su midtawbat endu nangimbenal endu minggalebek sa mapya na di ebplis na makuyug kanu manga taw a nakauntung.

Endu su Kadenan nengka i bamaluy sa kahanda nin endu kyugan nin, endu dala sa kanilan (a manga kafir) i kapamili, mahasuti su Allah kanu manga ipedsakutu nilan.

Endu su Kadenan nengka na katawan nin i kumedu kanu manga laleb nilan endu su ipebpayag nilan.

Endu sekanin su Allah a dala kadenan a salakaw sa lekanin endu lekanin su pugi sa dunya-akhirat endu lekanin i kukuman endu lu bun makambalingan sa lekanin (Allah).

Edtalu ka sa kanilan: u baluyn nu Alllah sa lekanu su magabi sa dayun sa dayun taman sa gay a mawli na entayni kadenan a salakaw sa Allah a makapambuwat sa malinawag? Na di nu gakineg?

Na edtalu ka u baluyn nu Allah sa lekanu su malamag sa da den magabi taman sa gay a mawli na entayn i kadenan a salakaw sa Allah a mapambuwat sa lekanu sa magabi a makatelen kanu? Na ngintu di nu gailay so manga tanda nu Allah?

Endu limu nin sa lekanu su magabi endu malamag, a makatelen kanu (sa magabi) endu makapangilay kanu sa limu nin (sa malamag) ka makadsukur kanu (sa Allah).

Endu su gay a tawagen silan nu (Allah): endaw su manga barahala nu a pedtalun nu (lu sa dunya) a makadtabang sa lekanu (sya sa akhirat)?

Endu pinambuwat nami kanu uman i ummat i saksi nilan (su manga nabi nilan) na edtalun nami: sya nu su tindeg nu, na natawan nilan su Allah i (tindeg) a bantang endu natading sa kanilan su langun nu ipedtebu nilan (kanu Allah).

Saben-sabenal si Qarun na kaped kanu taw nu Musa na migkafir sa kanilan, endu inenggan nami sa manga ginadung a tamuk, su manga gunsi na manga tamuk nin na kawgatan i manga taw a madakel a mabagel, pidtalu nu manga taw nin: sa da ka (Qarun) kagalaw (pemamasla sa kadakel na tamuk) ka di kasuwatan nu Allah su kagalaw (a kamamasla).

Endu ituntul nengka ka su inenggyan nu Allah sa leka (a tamuk) sa balas sa akhirat endu di ka lumimpangi su umun nengka sa dunya endu ebpya-pya ka, sabap sa pibpya-pyanan ka nu Allah endu da ka penggula sa makabinasa sya sa lupa, ka su Allah na di nin kasuwatan i kabinasan.

Ya pidtalu nu (Qarun): tamuk ku a nya na sabap bun sa kataw ku (i kinakwa ku lun), ngintu di nin katawan i saben-sabenal su Allah na bininasa nin su nawna pan sa lekanin a manga taw a muna pan sa lekanin i kabagel nin? Endu ya pan madakel sa lekanin i bilangan nin? Endu di bagidsan nu Allah kanu kadusan nin (amayka tyuban den silan).

Linumyu (si Qarun) kanu manga taw nin sa masla i pibpalas nin (midsandag), ya nadtalu nu (manga taw) a aden kyug nin sa dunya: nya ba ka aden bu lekitanu a mamba sa kani Qarun, ka sekanin a taw (Qarun) na sangat i kapya na bagi nin a masla.

Ya nadtalu nu aden ilmu nin: da kanu pegkuman, ka su balas nu Allah kanu nangimbenal endu minggalebek sa mapya na muna pan i kapya nin, na dala makakwa lun u di kena (manga taw) a midsabar.

Na tinampulan nami (si Qarun) endu su walay nin sa lupa, na da sa lekanin i kadakel a makatabang sa lekanin a salakaw sa Allah, endu da den makuyug sa edtabangan.

Nabaluy menem su pedsekel (kani Qarun) kanu gay a nawna sa nadtalu nilan: benal su Allah a kalagen nin (pakawladen nin) sa rizki su magkahanda nin kanu manga ulipen nin endu kasimpitan su magkahanda nin, u di kena bu inikalimu tanu nu Allah na makaamung tanu (kani Qarun) endu di den maka-untung su manga kafir (lu sa gay a mawli).

Su surga sa gay a mawli na baluyn nami a kanu manga taw a da sa ginawa nilan i kabpapulu endu da sa kanilan i makabinasa, ya bun mapya i mawli nin su manga gilek sa Allah.

Su taw a mapya i napananggit nin (sa gay a mawli) na sawalu bu na ya pan mapya i balas in (sa kanu na-it nin) endu su malat menem i na-it nin na dala balas nu manga taw a minggalebek sa malat ya tabya na malat bun.

(Su Allah) na initulun nin sa leka (Muhammad) su Qur’an, na pambalinganen ka nin bun (sa Makkah), edtalu ka: su Kadenan ku i mataw sa naka-it sa tutulu endu su taw a natadin sa mapayag.

Di kena nengka napangingarap i makatulun sa leka (Muhammad) su kitab (Qur’an) ya tabya na limu ebpun sa Kadenan nengka, na da ka enggula sa tumabang ka sa kanu manga kafir.

Endu da ka mapasapal (sa kapayapat) kanu manga ayatan nu Allah sa ulyan na kinatulun nin sa leka, endu pangenggat ka lu sa Allah, endu da ka bu enggula sa makuyug ka kanu manga mushrik.

Endu da ka sumimba sa aden pan kaped nu Allah, ka da Kadenan ya tabya na Sekanin, langun nu enggaga-isa na gadala ya tabya na su Allah, lekanin i kukuman endu lu bun pakambalingan sa lekanin.