The Noble Qur'an Encyclopedia

Alif-Laam-Meem (su Allah i mataw kanu ma'na nin).

Antapan nu taw i da den manggula nin (sya sa dunya) amayka nangimbenal den sa di den mafitna.

Na saben-sabenal a binatalu nami su nawna sa kanilan, sabap sa endu katawan i benal (a bangimbenal) endu katawan su malbut.

Ga-antap nu manga taw a panggalebek sa manga malat i makapalaguy silan sa lekami, na ngin den a kawagan nin a antapan.

Su taw a bagingarap sa kabaratemu sa Allah na su ajal (lumpakan) na makawma endu sekanin (Allah) i pakakineg endu mataw.

Endu su taw a minjihad na ginawa nin i pinjihadanin, su Allah na kawasa kanu langun na dunya.

Endu su manga taw a nangimbenal endu minggalebek sa manga mapya na punasen nami su kawagan nilan endu balasan nami silan sa ya pan mapya kanu galebekan ilan (a mapya sya sa dunya).

Inibpalyugat nami kanu manusya i kabpya-pya sa duwa a lukes, endu u pegesen kanu nilan sa kasakutu sa laki sa da sa leka su ilmu lun, na di ka pagunuti, ka sya kanu bun makawli sa laki (Allah) na balasan ku sekanu kanu manga galebekan nu.

Endu su manga taw a manga bamaginugut a minggalebek sa mapya na paludepen nami silan kanu manga taw a manga mapya.

Endu kaped kanu manga taw i nadtalu nilan: nangimbenal aku sa Allah, na amayka pakapasangan silan (nu manga kafir) sa kanu inugut nilan sa Allah na baluyn nilan su fitna nu manga taw (a kafir) sa mana siksa nu Allah (apya ngin i suguwan na maginugut sabap kanu katalaw), na amayka nakawma i tabang nu Allah na tig nilan: sekitanu bun, su Allah na katawan nin su dalem nu pamusunugan nu taw na dunya.

Endu katawan nu Allah su bangimbenal endu su manga munafiq.

Endu pidtalu nu manga kafir kanu manga mu'min: unuti nu i lekami a lalan ka pangakun nami i kadusan nu, na dala sa kanilan (manga kafir) i mapangaku nilan i kadusan nu manga bamaginugut apya paydu kagina silan na midtadtab i kalbut nilan.

Endu manggumaked nilan i kadusan nilan endu su kadusan nilan sa kapendalbut nilan endu makaidsa sa kanilan sa gay a mawli su ipedtebu nilan (salta su siksa).

Endu saben-sabenal a sinugu nami si Nuh lu kanu manga taw nin sa nakadtangen kanilan su (Nuh) sa naka-siyaw gatus endu lima pulu lagun, na tinyuba nami su taw nin sa kadalem kagina silan a manga kafir.

Linepas nami sekanin (Nuh) endu su manga tagapeda nin lu kanu awang endu binaluy nami a tanda (na kapegkagaga) nu Allah kanu taw na dunya.

Endu su Ibrahim, pidtalu nin kanu manga taw nin: simba nu su Allah endu ikagilek nu ka entuba i mapya endu makagkapya sa lekanu amayka katawan nu.

Ya nu pedsimban na salakaw sa Allah a manga barahala endu bangumbal kanu sa kalbutan, pedsimban nu ba nan a salakaw sa Allah na dala kamilikan nin (magaga nin) sa lekanu a rizki, lu kanu pangeni sa Allah sa rizki endu simba nu endu edsukuri nu ka lu kanu bun makambalingan sa lekanin.

Amayka pandalbuten ka nilan na pinandalbut bun su nawna sa lekanu endu dala kanu sinugu ya tabya na kapedsampay bu sa mapayag (kanu manga taw).

Ngintu da nu katawi u panun i kabpagebpun nu Allah sa kabpamaluy nin, mawli na pauliten nin sa ulyan na kapatay, malemu gayd (intu) sa kanu Allah.

Edtalu ka sa kanilan (Muhammad): lakaw kanu sa lupa ka edsuliman nu i kabpagebpun nu Allah kanu binaluy nin, su Allah bun i pabpagiseg endu papembatun sa ulyan na kapatay, ka kagaga nin i langun na enggaga-isa.

Siksan nin i magkahanda nin endu ikalimu nin i magkahanda nin endu lu bun sa lekanin i kadsunudan.

Endu da sa Allah i makalipus kanu sya sa lupa endu sya sa langit endu dala sa lekanu i salakaw sa Allah a makatuganul endu makadtabang (sa lekanu).

Endu su pigkafiran nin su manga ayatan nu Allah endu su kabaratemu sa lekanin (Allah) na entuba na natebped i nanam in sa limu ku (Allah) endu sa kanilan i siksa a sangat i kasakit nin.

Na da inisumpat nu manga taw ni (Ibrahim) ya tabya na: bunu nu ataw ka tutung nu, na linepas nu Allah (si Ibrahim) ebpun kanu apuy, na nakadalem lu ba su tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a nangimbenal.

Endu pidtalu ni (Ibrahim): minumbal kanu sa salakaw sa Allah a barahala a kapegkalimu nu i kapedsimba nu lun sa kabpaguyag sa dunya, mawli na lu sa gay a mawli na ebpapalawa kanu endu ipinta nu isa su ped nin, na ya bun tanan kadtakenan na apuy endu dala makadtabang sa lekanu.

Ya nangimbenal sa lekanin (Ibrahim) na su Lut endu pidtalu nin (Ibrahim) na lu aku den lemumping sa kanu Kadenan ku, ka sekanin i mapulu a mataw.

Endu pinamawli a taw nami (kanu Ibrahim) si Ishaq endu si Ya'kub, endu binaluy nami kanu mawli a taw nin i ka-nabi endu su kitab (Taurat-Injil) endu inenggay nami sa lekanin i balas nin sa dunya endu sekanin lu sa gay a mawli na kuyug kanu manga saalihin.

Endu su Lut na pidtalu nin kanu manga taw nin: sekanu na ya nu bu penggulan na maledsik, da minggula lun apya isa bu kanu manga taw a nangawna sa lekanu.

Nginan ka ya pegkaluman nu mama na mama bun endu bagayan kanu sa pedsagad a pegkaluman nu endu aden pan kadupangan nu lu kanu gabuligan nu, na ya bu pidtalu nu taw nin: pasya ka sa lekami siksa nu Kadenan nengka a pedtalun nengka amayka benal ka.

Tig nu (Lut): kadenan ku tabangi aku kanu manga taw a baminasa.

Guna makawma kani Ibrahim su manga sinugu (malaikat) sa makapya sa ginawa, na tig nilan: pembinasan nami i manga taw na nya ba a dalpa kagina su taw nin na manga dupang.

Tig nu (Ibrahim): si Lut! Tig nu sinugu (malaikat): katawan ami i taw na dalpa, lepasen nami sekanin endu su tagapeda nin ya tabya na su kaluma nin ka makamung mabinasa.

Guna makawma su sinugu (malaikat) kani Lut a palas na manga mama a manga mapya, nalidu i ginawa nin (Lut) na dala mundula sukat nin, pidtalu nu manga sinugu (malaikat): da ka kagilek endu di ka pakalidu i ginawa nengka ka lepasen nami seka endu su tagapeda nengka ya tabya na si kaluma nengka ka makamung mabinasa.

Ipedtulun nami kanu taw nu nya a dalpa i siksa ebpun sa langit sabap sa kinalyu nilan sa kumpasan.

Endu saben-sabenal a tinagak nami kanu dalpa i tanda a mapayag sa kinabinasan nu dalpa kanu manga taw ka endu mapamikir.

Endu nakawma kanu Madian su suled nilan a si Shu'aib sa yanin pidtalu: simba nu su Allah endu pagingarap nu su gay a mawli endu da kanu penggula sya sa lupa sa baminasa kanu.

Na pinandalbut nu taw nin, tinyuba silan sa linug a nabaluy silan kanu dalpa nilan sa nagaw.

Endu (bininasa nami) si Aad endu si Thamud endu napayag bun sa lekanu a manga taw su dalpa nilan (su nabpalas nin), endu sinasat na shaytan kanu manga galebek nilan, sinapalan nin silan kanu agama endu lalan a benal endu silan a manga taw na mawngangen (ugayd na ya migkasla na kamamasla).

Endu su Qarun endu su Fir’awn endu su Haman endu saben-sabenal a nakawma sa kanilan su Musa sa manga mapayag a tanda na pimamaselan nilan sya kanu dalpa, na dala silan malepas kanu siksa nu Allah.

Uman isa na tinyuba nami sa kanu kadusan in, aden sa kanilan i pinasuguwan nami sa ulan a watu, aden bun sa kanilan i tinyuba sa kilat endu aden bun kanilan i tinampulan nami sa lupa endu aden bun kanilan i pinageled ami, di kena su Allah i salimbuten, su ginawa nu bun i salimbuten.

Ini-upama su silan a bamaluy sa salakaw sa Allah a pedsaligan sa mana upama na lawa-lawa a bagumbal sa walay nin na saben-sabenal su walay na lawa-lawa na namba i malubay a benal u mana bu ka gatawan nilan.

Saben-sabenal su Allah na katawan nin su bangenyan nilan a salakaw sa lekanin (Allah) endu sekanin (Allah) i mapulu a mataw.

Nya ba a manga upaman na sunggilingan kanu manga taw, dala makadsuliman kanu namba (upaman) ya tabya na su migkataw.

Binaluy nu Allah su manga langit endu su lupa sa haqq, saben-sabenal a nakadalem kanu namba i tanda (kapegkagaga) sya kanu manga bamamaginugut.

Batya ka (Muhammad) su ini-wahi nami sa leka a kitab (Qur’an) endu edsambayang ka, su sambayang i makasapal sa maledsik a galebek endu su manga supak, endu ya masla i tadem nu Allah endu katawan nin i galebekan nu.

Di nu ibpalawa su aden kitab nin (Yahudi-Nasrani) ya tabya na ukit a mapya ya tabya na su pedsangka, endu edtalu nu: pinangimbenal nami su nakatulun sa lekami endu su initulun sa lekanu, endu Kadenan nami na Kadenan nu bun a isatiman bu, endu lu kami sinemangkup sa lekanin a Allah.

Endu mamba i kinapatulun kanu nawna (kitab) sa kinapatulun nami sa leka sa kitab (Qur’an), su inenggan ami sa kitab na bangimbenalen nilan, endu su kaped kanu manga Arab i bangimbenal endu dala sumangka sa manga ayatan nami a salakaw kanu manga kafir.

Endu da gabatya nengka (Muhammad) a kitab sa da pan makatulun sa leka su Qur’an, endu da pakasulat a lima nengka a kawanan, ka labi den i kanduwa-duwa nu manga taw a di pedtalima sa Qur’an.

Ugayd na su Qur’an na manga ayatan a mapayag sya kanu manga atay nu aden ilmu nin endu da sumangka kanu manga ayat ami ya tabya su manga salimbuten.

Endu pidtalu nilan: u namba ka nakatulun sa lekanin (Muhammad) i manga tanda a benal, edtalu ka sa kanilan i manga tanda na lu sa Allah, saki na pedsampay bu a mapayag.

Ngintu di pan kasaligan a tanda i initulun nami sa leka su Qur’an a pembatyan sa kanilan? Nakadalem samba su limu endu indawan ataw ka tadem kanu manga taw a bamaginugut.

Edtalu ka (Muhammad): su Allah bu i saksi tanu, katawan nin i dalem nu pitu lapis a langit endu lupa, endu su manga taw a ya nilan pinangimbenal na batil endu pigkafiran nilan su Allah na silan i manga taw a nangalugi.

Endu pinangeni nilan sa leka i enggaganan i siksa nilan, na u di kena bu aden ukul nin a napasad na makawma den sa kanilan endu di ebplis man i kawma nin sa kanilan sa makatekaw sa di nilan magedam.

Endu papedtagadan nilan sa leka su siksa, na saben- sabenal na jahannam na langkap den kanu manga kafir.

Su gay a madsagup nilan su siksa ebpun sa pulu nilan endu ebpun kanu kababan nu ay nilan endu edtalun nu pembantay: nanami nu su lalaw nu penggalebeken nu (lu sa dunya).

Sekanu a manga ulipen ku a nangimbenal, su lupa ku na mawlad, saki nu i simba.

Uman isa na makananam sa kapatay, entupan a makambalingan kanu sa laki.

Su manga bamaginugut a minggalebek sa manga mapya na pandaludayan nami silan sa manga bilik sa surga a pelagilay sa kababan na manga ig, dala sa kanilan i kalyu sa surga, ngin den a kapya na balas kanu minggalebek sa mapya sya sa dunya.

Silan a midsabar endu su Allah i sinaligan nilan.

Endu madakel a melanap-lanap i dala kagaga nin a rizki nin, su Allah i pe-rizki lun endu sekanu, ka sekanin i pakakineg a mataw.

Amayka idsan nengka silan entayn i minaluy sa langit endu lupa endu pagkyug-kyug kanu senang endu ulan-ulan? Na ya nilan madtalu: su Allah, na ngintu ka di nilan pakaisan su Allah?

Su Allah i papegkakalag sa rizki nu kagkahanda nin kanu manga ulipen nin endu pedsimpitan nin, su Allah kanu langun na enggaga-isa na katawan nin.

Amayka idsan nengka silan entayn i napatulun sa ig ebpun sa langit a nakawyag kanu lupa a minatay? Ya nilan edtalun: su Allah, pugi ka su Allah, ka ya madakel sa kanilan i di mawngangen.

Dala sa uyag sa dunya ya tabya na kadsimpang endu kandadalemet endu su dalpa sa akhirat entuba i tidtu a kapaguyag u mana bu ka katawan nilan.

Amayka nageda silan sa kapal na ikhlas i kapangeni nilan na amayka nalepas silan sya sa kapuluwan na sumakutu menem silan sa Allah.

Endu egkafiran nilan su inenggay nami sa kanilan a limu, endu kagkakalilini bu i kanilan, na di sumala na katawan nilan bun i ulyanan nin.

Ngintu da nilan mailay i binaluy nami su haram (Masjidil Haram) a tumatana sa pembibinasaya su manga taw kanu embala-bala sa kanilan, na ya nilan bangimbenalen su batil, endu su limu nu Allah i peg-kafiran nilan.

Endu da muna i kadupang in su taw a pandalbutan nin su Allah ataw ka pandalbutan nin su haqq (Islam) a nakawma sa lekanin, ngintu di kena su jahannam i kadtakenan nu manga kafir?

Endu su manga taw a minjihad sa lalan sa lekami na di ebplis na tutulun nami silan sa kanu lalan a makasampay sa lekami endu su Allah na salta kanu manga taw a manga mapya.