The Noble Qur'an Encyclopedia

Alif-Laam-Meem (su Allah bu i mataw ku tidtu a ma’na nin).

Tinaban su (taw nu) Rum.

Siya ku ubay nu kalupan (nu manga Arab) sa silan sa ulyan nu kinataban kanilan na di sumala na silan menem i talawn (tabanan).

Siya ku dalem u pila lagun, sa lekanin a Allah su kasuguwan ku unan u niya endu ku ulyan u niya, sa gay ba entu na mangagalaw su manga bamaginugut.

Sabap kanu tabang nu Allah, ka ibpedsabek nin i entayn i magkahanda nin, endu sekanin i mapulu a malimu.

Su pasad nu Allah, sa dili ebplis na matuman, ugayd na ya madakel kanu manga taw na di nilan katawan.

Ya nilan bu katawan su mapayag a kawyag sa dunya endu silan sa kanu akhirat na dala labut nilan lun.

Ngintu ka di nilan mapamikir i ginawa nilan sa dala kinabaluy nu Allah kanu manga langit endu lupa endu pageletan nin a di kena haqq endu aden kadtamanan nin, endu ya madakel kanu manga taw sa kanu kabaratemu nilan kanu Kadenan nilan na kafir silan.

Namba ka lumakaw silan sya kanu lupa ka endu nilan mailay su ulyan nu manga taw a nawna sa ka nilan a silan pan i muna i kabagel nin, endu napamulan nilan su lupa, endu nakapabpalas nilan su dalpa sa manga mapayag, na dala sa Allah i dupangen nin silan ugayd silan i sabapan a kinatyuba sa kanilan.

Mawli na ya ulyanan nu napandalbut kanu manga ayat nu Allah endu bagumpaken (papendalbuten) nin su ayat na mawag sa langun a mawag (su naraka).

Su Allah i minebpun sa kinabaluy sa manusya mawli na paulitan nin menem mawli na makambalingan tanu sa lekanin.

Sa gay a kabangkit sa dunya na di den makadtalu su manga baradusan.

Endu da den sa kanilan su manga barahala nilan sa makadtabang kanilan endu sungkangan nilan su barahala nilan.

Endu gay a temindeg su kutika (harikyamat) na gay ba entu na mamakabpipitas silan.

Su manga bamamaginugut endu minggalebek sa mapya na lu silan sa surga pegkalilini.

Su manga kafir menem endu su pinandalbut nilan su manga ayatan nami endu su kaadap sa laki (Allah) sa gay a mawli na lu silan sa siksa papegkapasangan.

Mahasuti su Allah amayka naluleman (sambayang sa maghrib) endu mahasuti sekanin amayka napitan (sambayang sa subbuh).

Endu pebpugin nu langit endu lupa sya kanu sambayang a Isha endu Dhuhur (taman sa Asar).

Pabpelyun nu (Allah) su bibyag ebpun sa minatay, endu su minatay ebpun sa bibyag, endu baguyagen nin su lupa sa ulyan na kinapatay nin, na mamba i kambuwat nu (sa kubur).

Endu kaped kanu manga tanda a kapegkagaga nu Allah na su kinabaluy sa lekanu ebpun sa lupa, mawli na manusya kanu a pakabpayapat kanu sa lupa.

Endu kaped a tanda nin na binaluy nin i manga kaluma nu ebpun kanu ginawa nu a makandalayama kanu endu binaluy nin i kandalasamaya endu kagkalimwa nu, nakadalem lu ba su manga tanda a bagel nu Allah kanu manga taw, ka endu silan maka-pamikir.

Endu kaped kanu manga tanda nin i kinabaluy nin sa langit endu lupa endu su kinambida-bida nu kadtalu nu endu su palas nu, lu ba su manga tanda nu bagel nin kanu manga taw a mataw.

Endu kaped kanu manga tanda nin na su katulug nu sa magabi endu malamag endu su kapangilay nu kanu limu nin sa malamag, lu ba su manga ayatan nin kanu manga taw a makikineg.

Endu kaped kanu manga tanda nin ipabpagilay i kilat a pakagilek, endu pakapainem sa ulan endu papedtulun nin su ulan ebpun sa langit a pakawyag kanu lupa sa ulyan na kinapatay nin.

Endu kaped kanu manga tanda nin i nakatindeg (nambalay) su langit endu lupa sa kahanda nin, mawli na amayka yupen su ipenggubal sa dunya na makambuwat kanu tanan.

Endu lekanin su dalem nu manga langit endu su lupa, langun na baginugut tanan sa Allah.

Sekanin (Allah) i minebpun sa kinabaluy sa lekanu, mawli na pauliten nin sa ulyan na kapatay sa ya pan malemu, endu lekanin su upaman a mapulu sa langit endu lupa, endu sekanin i mapulu a mataw.

Inenggan kanu sa upaman ebpun sa ginawa nu, ngintu su manga ulipen nu na aden tumpuk nin sa lekanu kanu rizki nu sa makapagidsan kanu? Ikagilek silan (sa kulangan nilan su tamuk nu) sa mana bun su gilek sa ginawa nu (u mabinasa kanu), di nu kyugan intuba? Na ngintu ka umbalan nu sa tumpuk nin su Allah? Mamba i kapedtinatad nami kanu manga ayatan kanu manga taw, ka endu silan makapagungagen.

Ugayd na ya inunutan nu manga kafir su kyug na ginawa nilan sa dala kataw nin, na dala makatutulu kanu tinading nu Allah endu dala makatutulu kanu tabang sa lekanilan kanu siksa.

Patidtu ka (Muhammad) i biyas nengka kanu agama sa ikhlas, ka namba i binaluyan nu Allah kanu langun nu manga taw sa dunya sa dili kasambiyan i kinapamaluy nu Allah, na ya madakel kanu manga taw na di nilan katawan.

Sangkup kanu sa Allah endu ikagilek nu sekanin endu edsambayang kanu endu da kanu enggula sa sumakutu kanu.

Kuyug kanu manga mushrik su mimbida-bida sa pedsimban, aden lumpukan nu uman isa na kapiya i ginawa nin kanu lekanin a pegkamalan.

Endu amayka nakagedam su manusya sa makagkayd na mangeni sa kadenan nin sa sinumangkup silan, mawli na u nakananam sa limu nu Allah na su kaped na sakutu nin su kadenan nin.

Supaken nilan su inenggay nami a limu, na egkakalini kanu den mun ka dala ebplis na katawan nu bu i lalaw nu.

Dala initulun nami a tindeg nilan a makadtalu sa kanu inumbal nilan a sakutu sa Allah.

Endu amayka pinananam nami su manusya sa limu na nagalaw sa kapamamasela, amayka nasugat a mapasang sabap kanu kadupang nin na midtinebpekan kanu limu nu Allah.

Ngintu da nilan mailay su Allah i papegkawlad sa rizki kanu magkahanda nin endu papedsimpitan nin (su kahanda nin), langun na entuba na manga tanda kanu manga taw a bangimbenal.

Enggay ka su pagali nengka kanu lekanin endu su miskinan endu su taw a di pakawli sa ginanatan nin ka namba i labi a mapya kanu bamegkyug sa balas sa Allah, endu silan i nakauntung.

Endu nganin a initalingguma nu a kapagisega ka endu kanu mamakadtubu siya kanu manga tamuk nu manga taw, na di mangengetu’ intu kanu Allah endu nganin a initalingguma nu a zakat sa galiniyan nu su beneng nu Allah na entu ba silan su tidtu a ebpamakatakep.

Su Allah su nangaden sa lekanu, entu pan ka rinizkiyan kanu nin, entu pan ka pagimatayan kanu nin, entu pan ka paguyagen kanu nin, na ngintu aden ebpun kanu manga ibpamedsakutu nu i lumpukan a pakanggula sa ku entu ba sa enggaga-isa? Mahasuti sekanin (Allah) endu timibambaw sekanin ebpun kanu nganin a ibpamedsakutu nilan.

Napayag su kapaminasa sya sa kapulwan endu lagat sabap kanu pinggalebek nu manga taw a darwaka, pananamen silan sa siksa ka endu silan makambalingan (makadtawbat) kanu Allah.

Edtalu ka (Muhammad): lakaw kanu siya sa lupa, ka pamedtuliki nu u panun i nabaluy a pibputawan nu manga nawna (kanu niya ba), sandeng nu kadadakelan sa kanilan na bamedsakutu.

Patidtu ka (Muhammad) i biyas nengka kanu agama a matidtu sa kanu unan a di pan makawma su gay a dala bagalawan nu ebpun sa Allah a makabpalak su manga taw.

Na entayn i migkafir na dusa nin den ni kakafir nin endu entayn menem i minggalebek sa makagkapya na nanget bun kanu manga ginawa nilan sa endedempas den silan.

Ka endu nin kapamalasan su namangimbenal endu namenggalebek sa manga makagkapya ebpun kanu kalbihan nin sa saben-sabenal i sekanin na dili nin kaliliniyan su manga kafir.

Endu ped kanu manga tanda nin i kapembutawan nin kanu manga sambel sa manga ebpamapata (pebpanukaw sa aden ulan) ka endu nin makapananam sa lekanu i limu nin, endu mabaluy a makapalalaguy su lansa sabap kanu kasuguwan nin, ka endu nu gapangilay i ped kanu kalbihan nin, sa kalu-kalu kanu makadsukur.

Endu saben-sabenal a sinugu nami a nawna sa leka manga sinugu lu kanu manga taw nilan, nakawma silan sa manga tanda mapayag i na-it nilan na bininasa nami su manga darwaka, endu haqq sa lekami i katabang nami kanu manga bamamaginugut.

Su Allah i pedsugu sa sambel a pembukakal sa dadtem sa makapayapat (kanu dunya) sa apiya ngin i kahanda nin, endu baluynin a gadtanggit nin su ulan a pembuwat kanu pamageletan nin, amayka nakaulan kanu nagkahanda nin kanu manga ulipen nin na sangat i kapya na ginawa nilan kanu ulan a nakasugat sa lekanilan.

Endu amayka saben-sabenal a silan a dala pan kaulani silan na tinebped nilan su inam sa ulan.

Na edtuliki ka kun ba (Muhammad) su manga padsa nu inilimu nu Allah u panun i kabpaguyag nin kanu lupa sa uliyan nu kinapatay (kinagkiteb) nin, sabenal benal i entu ba na talanged a paguyag kanu namamatay, sa sekanin ku uman i enggaga-isa na pakagaga.

Endu amayka sinugu nami i sambel a nakagkabinaning kanu pamulan nilan na nabaluy menem silan sa egkafiran nilan su limu nu Allah.

Di nengka (Muhammad) makapakikineg i timbang a minatay endu su bisu kanu enggatan (da’wah) amayka tinumaligkud silan sa minawa.

Endu di nengka matutulu su pisek kanu kinatadin nin, ya bu manuliman na su namangimbenal kanu manga ayatan nami a silan na manga Muslim.

Su Allah i minaluy sa lekanu sa malubay kanu, mawli kanu kalubay nu na binaluy nin i bagel, mawli menem kanu bagel na galubay menem endu kabayungut (kadkatuwa), endu baluyn nu Allah i magkahanda nin, endu sekanin na mataw a pakagaga.

Endu su gay a kabangkit sa dunya na edsapa su manga kafir sa mangagan bu i taw san sa kubur, ka isa ka oras i mawget, na mamba i kandalbut nilan (dili nilan balityalan su Islam).

Endu pidtalu nu manga aden ilmu nin endu inugut nin (sa Allah): natangen kanu san sa kanu kadtalu nu kitab taman sa kabangkit na nya ba i gay a kabangkit sa dunya, ugayd na sekanu ba i taw a dili manga mataw.

Gay a kabangkit sa dunya na dili makangguna kanu manga kafir su manga dawa nilan, endu dala sa kanilan i kambalingan (sya sa dunya).

Endu saben-sabenal a pinambuwat nami kanu manga manusya san sa Qur’an i langun na upaman, endu apya pan ma-it nengka sa kanilan i tanda (a benal ka endu su Qur’an) na ya bun edtalun u manga kafir: dala sa lekanu a manga taw a pedtalu sa rasul ya tabya: sekanu i manga taw kigkuwan sa batil.

Manamba i katutup nu Allah kanu manga pusung nu manga taw a di manga mataw.

Edsabar ka (Muhammad) ka su pasad nu Allah na benal a matuman, endu da ka enggula sa gapegkag ka sabap sa kanu di nilan kapangimbenal (sa kabangkit endu su kambuwat sa kubur).