The Noble Qur'an Encyclopedia

Ha-Meem (su Allah i mataw kanu ma’na nin).

Idsapa ku (Allah) su kitab (Qur’an) a mapayag.

Saben-sabenal a binaluy nami sa basa Arab, ka malemu-lemu i katagwan silan na akal.

Endu su Qur’an na lu sa Lawh Al-Mahfudh a mapulu a mindadayt.

Ya nu kalilinyan na padtadayn kanu sa di kanu pangindawn, di kanu sugun, dikanu sapalan, kagina ka pendarwaka kanu.

Madakel i sinugu nami a manga nabi a nangawna sa leka (Muhammad).

Endu da nabi a di kena pagungaten u kawm nin.

Bininasa nami su muna i kabagel nin kanu manga taw na naypus den su upaman u manga taw a darwaka, na maytu bun ba i kabinasa kanu mawli.

Endu amayka idsan nengka silan (Muhammad) u entayn i minaluy sa kanu manga langit endu lupa, ya nilan edtalun: su Allah a mapulu a mataw.

Na binaluy nin sa lekanu su lupa sa nabelat endu binaluy nin sa lekanu i manga lalan ka endu malemu sa lekanu i katuntul nu.

Endu sekanin a (Allah) i napatulun ebpun sa langit su ulan sa nakaukul endu pinapayapat nin kanu dalpa a minatay, maytu bun ba i kalyu nu sa kubur.

Endu sekanin (Allah) i minaluy kanu manga embalangan, endu binaluy nin sa lekanu su bagedan sa lagat endu su manga binatang a bagedan nu.

Upama ka makadtakena kanu sa kanu bigkugung nin na madtalu nu i mahasuti su Allah a pinandaya nin sa lekami i nya ba ka da kagaga nami lun upama di kena bu su Allah.

Endu sekami na lu kami bun embalingan sa Allah.

Endu binaluy nu manga mushrik su kaped kanu ulipen nu Allah a wata nin su malaikat, saben-sabenal su manusya na kafir sa mapayag.

Pidtalu nu ya kanu Allah na manga babay, lekanu i manga mama.

Amayka madtalu sa kanilan (a manga mama) i mimbata su kaluma nilan sa (wata) a babay na migkalibedteng i byas nin, napenu na lidu na ginawa.

Di mapakay sa Allah su bagumbalan nin sa palas na entu ba i lekanin, endu di makagaga i babay sa kapambuwat sa hujjah sa mana su mama.

Endu binaluy nilan su manga malaikat a babay inunta na ulipen nu Allah, ngintu nailay nilan i kinabaluy kanu malaikat? Isulat nu su kadtalu nilan, endu idsan silan salta su siksa.

Kadtalu nilan pan: upama di kena bu kyug nu Allah a di tanu masimba i barahala, na dala den mun kataw nilan a salakaw sa kandalbut.

Atawaka aden kitab nilan a nawna sa Qur’an a silan i pegkamal lun.

Ya nilan madtalu na nailingan nami kanu manga kalukesan nami na pedtuntulen nami silan.

Endu mamba ka dala sinugu nami a nawna sa leka sya kanu dalpa a bangindaw a di kena ya pidtalu nu manga dupang: nya na bagunutan nami su manga lukes nami kanu agama nilan na bagunutan nami silan sa nya ba a kamal.

Pidatlu nu sinugu: apya ya pan mapya i nait ku kanu manga agama nu kalukesan nu? Ya nilan kadtalu: pegkapiran nami i langun a nait nu.

Sinulyan nami silan, na ilayka i manggula nu papendalbut.

Endu pidtalu nu Ibrahim kani ama nin endu su taw nin: saki (Ibrahim) na lepas aku sa kanu pedsimban nu.

Ya tabya na su minaluy sa laki, ka sekanin i timutulu sa laki.

Endu binaluy nin su kapaka-isa kanu manga mawli a taw nin sa mawli sa lekanin, ka basi kambalinganan (nu kafir sa Makkah su agama nu Ibrahim).

Ugayd na pinandaya ku silan, taman sa nakawma sa kanilan su haqq endu su sinugu a mapayag.

Guna makawma su haqq na ya nilan kadtalu: namba na sih’r, endu sekami na egkapiran nami i namba a sinugu.

Endu pidtalu nilan pan: upama ka sya nakatulun su Qur’an sa duwa kataw a mama (isa sa Makkah, isa sa Taif) na mapya gayd (di kena san kani Muhammad).

Ngintu silan i pembad kanu limu nu Kadenan nengka? Sekami (Allah) na pimbad nami su kawyag nilan sya sa dunya, endu inupulu nami sa pangkatan su ped sa kanilan na sandagen nu isa su ped nin, su limu nu Kadenan nengka (Muhammad) na ya labi i kapya nin kanu pagigimuwan nilan.

Endu upama di kena bu matimu su taw sa ka-kafir sa Allah, na baluyn nami kanu migkafir sa Allah i pila ka atep a walay nin, endu su panikan nin sa lu ba silan mamanik.

Endu aden kanu manga walay nilan i manga bengawan endu manga kantil a pilak a sandangan nilan.

Endu su manga palas, langun nu entu ba na pegkalilinyan bu sa kawyag sa dunya, endu su akhirat na ya pan mapya kanu manga taw a magilek sa Allah.

Endu su taw a embalawagan nin su Qur’an na padtagapedan nami sa shaytan a namba i pakat nin.

Endu saben-sabenal na su shaytan i timading sa lekanin kanu tutulu, endu ga-antap nilan i silan i gatutulu.

Taman sa amayka nakawma su gay a mawli na ya nin madtalu na, nya ba makatangka aku sa leka, sa mana su katawan nu sebangan-sedepan, ngin den a kawag a tagapeda.

Endu dala katagan nin su sendit saguna a gay kanu kinasakutu nu, sekanu endu su shaytan na simbul kanu san sa siksa.

Di nengka matutulu su bisu endu su pisek, endu su taw a mapayag den i kinatading nin.

Endu imatayan nami seka (Muhammad) ka endu nengka mailay i kasuli nami sa kanilan.

Atawaka ipailay nami sa leka sya sa dunya su inibpasad sa kanilan a siksa na magaga nami.

Kamali ka su iniwahi nami sa leka, ka saben-sabenal na seka na nan ka sa lalan a matidtu.

Endu saben-sabenal a panduwan sa leka endu su manga taw nengka, na di ebplis na kaidsan kanu bun.

Endu idsa nengka kanu nawna sa leka a sinugu nami, upama ngintu inumbalan nami silan sa salakaw sa Allah (barahala) a simban nilan.

Endu pina-it nami su Musa kanu manga ayatan nami lu kanu Fir’awn endu su manga kasaligan nin, pidtalu (nu Musa): saben-sabenal a saki na sinugu aku nu kadenan nu dunya.

Guna makawma sa kanilan su manga ayatan nami na kena ka pidtatawanan nilan bu su Musa (endu su manga ayatan).

Endu dala inipailay nami sa kanilan a tanda a di kena masla pan kanu ped nin (kanu nawna lun) endu tinyuba nami silan sa siksa ka basi magumbaya silan.

Pidtalu nilan: seka (Musa) na mategel sa sih’r pangeni ka sa Kadenan nengka i pambuwaten nin i pasadin sa leka ka matutulu kami.

Guna nami ibagawa sa kanilan su siksa a nakasugat sa kanilan na binaluba nilan menem su pasad nilan (a semimba sa laki).

Endu pinapanawag nu Fir’awn kanu manga taw nin: ngintu di kena ba saki i pendatu sa Mis’r? Endu nya su manga ig a pelagilay kanu kababan ku, ngintu di nu gailay?

Endu gailay nu saki i mapya (kani Musa) ka malubay sekanin, na dipan gayd makabales edtalu.

Upama ka mamba ka mimbalegkas sa bulawan atawaka mimakuta sa bulawan atawaka ka namba ka aden makawma a malaikat amayka benal a makadsaksi sa lekanin.

Pinamagisu nin su taw nin, na pinaginugutan nilan kagina silan a manga taw na faasiq silan tanan.

Guna nilan pedtalsaka su ikalipunget nami na sinuliyan nami silan, a manga taw na Faasiq silan tanan.

Binaluy nami a indawan kanu nangawna, endu upaman kanu gangawli.

Endu guna makambuwat su wata nu Maryam (su Eisa) a upaman na su manga taw nengka na pedtatawa bu silan.

Endu pidtalu nilan: ngintu ya mapya su manga kadenan tanu atawaka sekanin (Eisa)? Da pembuwatan nilan a di kena kabpalawa sa leka kagina silan i tagukagen.

Da sa lekanin (Eisa) ya tabya na ulipen a inikalimu nami endu binaluy nami sekanin a upaman kanu tupu nu Israel.

Endu upama pigkahanda nami bu sa ya nami baluyn a taw na dalpa a nya i malaikat a sambi nu, na simban aku nilan na binasan kanu nilan.

Endu saben-sabenal (si Eisa) i tanda nu kabangkit sa dunya, na da kanu penduwa-duwa endu unuti aku nu ka nan su lalan a matidtu.

Endu da kanu enggula sa kasapalan kanu nu shaytan, ka saben-sabenal su shaytan na satru (kuntra) nu a mapayag.

Guna makawma su Eisa a nakapananggit sa mapayag, ya nin pidtalu: saben-sabenal a nakawma aku sa lekanu sa nabi aku, endu ipayag ku su ped a pimbibidayan nu, endu ikagilek nu su Allah endu paginugunuti aku nu.

Saben-sabenal su Allah i Kadenan ku a Kadenan nu bun, na simba nu sekanin, namba i lalan a matitdu.

Na mimbida-bida su lumpukan nu manga taw, su bawgan sa naraka i makwa nu manga kafir a siksa nu gay a mawli a masakit.

Da pagangatan nilan ya tabya na gay a mawli sa makatekaw kanilan sa di nilan madsagipa.

Su edtatagapeda kanu entu ba a gay na mamagukag (midtatagapeda sa malat) ya tabya na su magilek sa Allah.

Hay sekanu anan a manga ulipen ku da gilek nu saguna a gay endu da sa lekanu i malidu i ginawa nu (di kanu masiksa).

Silan a manga taw a nangimbenal kanu ayatan nami na Muslim silan.

Ludep kanu sa surga taman kanu manga kaluma nu sa malilini kanu.

Gabalibet silan a manga tagayan a bulawan endu kendi, endu lu sa dalem na surga su kalilinyan nu ginawa endu su (kalilinyan nu) mata, endu sekanu na di kanu den makalyu sa surga.

Endu entu ba su surga a pinawarisan sa lekanu a manga bamaginugut sabap kanu galebek nu a nasuwatan nu Allah.

Aden manga unga na kayu a madakel a mimbalang-balang a pegken nu.

Saben-sabenal kanu manga dupang na lu silan sa naraka, tatap den silan sa naraka.

Di kapegkagan silan sa siksa endu silan na dili den makadtalu.

Endu di kena nami silan dinupang, ugayd na silan i mindupang.

Endu tumawag silan kanu Malik (malaikat a pedtuldu sa naraka): pangeni ka i imatayan kami den u Kadenan nengka, tigin: san kanu den ba ka dili kanu den makalyu.

Saben-sabenal a initalingguma nami sa lekanu su haqq, ugayd na ya madakel sa lekanu na kabensyan nu su haqq.

Atawaka tinegkes nilan (ibagena nilan) i kapakayd nilan (kanu Muhammad) na aden bun papegkaydan sa kanilan.

Atawaka ya nilan antap na di nami gakineg su masulen nilan endu su kapagedunga nilan, kena ka su manga sinugu nami na ipedsulat nilan i galebekan nilan.

Edtalu ka (Muhammad): amayka aden wata nu Allah (sa mana kadtalu nilan) na saki i semimba lun.

Mahasuti su Kadenan nu manga langit endu su lupa a Kadenan nu Arsh sa kanu langun na pedtalun nu manga mushrik.

Pasagadi ka silan kanu baatil a kalilinyan nilan endu kandadalemet bu, taman sa mawma nilan bun i gay nilan a nakabpasad sa kanilan (siksa).

Endu sekanin i Kadenan lu sa langit endu sya sa lupa, endu sekanin i mataw sa masulen endu mapayag.

Endu mahasuti su Allah kigkuwan kanu manga langit endu lupa endu su pageletan nu langit-lupa endu sekanin i mataw sa kawma na gay a mawli, endu lu bun sa lekanin i kadsunudan.

Endu da kamilikan nu pedsimban nilan a salakaw sa Allah makashafa’at ya tabya na su midsaksi sa bantang, endu katawan nilan bun.

Endu idsan nengka silan upama entayn i minaluy sa kanilan, na ya nilan bun edtalun: su Allah, na ngintu ka pendalbut pan silan.

Endu inimbuku nin sa Allah i saben-sabenal na nya a manga taw na dili mangimbenal,

Tigkeli ka silan, endu ya ka edtalu na kalilintad (ka mawma nilan bun i gay a mawli) na katawan nilan bun.